Nieuws

Wat is superdiversiteit?

11-05-2017

Wat is superdiversiteit? 

Soms lijkt het wel of de wereld alsmaar sneller verandert, en misschien is dat ook zo. Het is dan ook een uitdaging voor het onderwijs om deze veranderende wereld te begrijpen en te vertalen. Tijdens die poging ontstaan er soms nieuwe woorden. Eén daarvan is 'superdiversiteit', een woord dat gezicht probeert te geven aan een nieuwe maatschappelijke realiteit en dat niet in één zin valt te definiëren. In Kuregem, een stukje Anderlecht waar onze Brusselse afdeling zich bevindt, is deze superdiversiteit zeer tastbaar. Een impressie.

De huizen in de wijk tellen gemiddeld meer dan één deurbel. Achter zo’n deurbel schuilen soms heel wat namen. De laatste jaren komen er veel deurbellen bij. De wijk ontvangt steeds meer nieuwkomers, vooral veel jonge mensen en gezinnen die hier nog een “betaalbare” verblijfplaats vinden.  Huisjes worden verder opgesplitst en het bevolkingsaantal groeit gestaag.  De laatste 15 jaar met meer dan 20 procent.  

Ook de namen naast de bellen worden kleurrijker. Op het Lemmensplein las je in de jaren zestig hoofdzakelijk sierlijke Siciliaanse namen op de naamplaatjes. In de jaren zeventig werden die vervangen door bijna uitsluitend Marokkaanse.  Sinds een jaar of tien worden de bellen minder gedomineerd door één groep, maar maken ze plaats voor verfrissende Bulgaarse, Albanese, Chinese, Nigerese of Poolse namen.  Het aantal nationaliteiten in Kuregem is ondertussen opgelopen tot meer dan 121.  

Zo’n versnipperde mix creëert een eigen dynamiek. Van nature treffen de Libanezen elkaar in “le Cedre”, de Zwart-Afrikanen aan de toog van  “Chez Ton Ton” en de Chinezen bij de groothandelaars in de Gouden Driehoek.  Ook de schotelantennes wijzen hier nu alle kanten uit. Mensen houden nog goed contact met familie en vrienden in andere landen. Bij de kruidenier deelt iedereen samen de wachtrij voor de kassa en vind je er naast de groene thee, ook maniok en Indische diepvriesschotels in de rekken.  Aan de abattoirs verkopen Pakistanen er Afrikaanse vis aan Franse Senegalezen. In de vrouwenorganisatie UFLED leren Albanese, Burkinese, Bosnische en Chileense mama’s samen Frans en in de school “Kameleon” lezen kinderen uit drie continenten samen hun eerste woordjes Nederlands. De van oorsprong Marokkaanse Moskee “Al Fath” loopt tegenwoordig voor de helft vol met Zwart-Afrikanen en aan hun deuren verkopen Roma gsm-kaarten. In het dienstencentrum “Cosmos” dat zich vooral op de oudere bevoking van Kuregem richt, neemt het aantal Belgen af en vinden vooral de Italiaanse en Spaanse oudjes hun weg naar het sociaal restaurant. Maar ook zij zullen binnenkort kennismaken met een gevarieerder publiek.  Wie van hen Belg , Marokkaan, Ghanees of alle drie tegelijk is, zal moeilijker te ontrafelen zijn.  

De wijk omarmt deze superdiversiteit vooral als een feit.  De nieuwe  kruisbestuivingen, samenwerkingsverbanden, mengvormen, identiteiten,  … zijn in Kuregem dus goed te ervaren. Maar zal dit de toekomst zijn van heel Vlaanderen? De uitkomst moet nog blijken. Studio Globo gelooft actief dat deze superdiversiteit een kracht en verrijking kan worden, maar ze kan evengoed ontaarden in onverschilligheid en redenen tot discriminatie.  Aan ons de keuze. 

 

Dit artikel verscheen in Wereldreis. Foto's: Jesse Noukens.