Nieuws

Leren van elkaars diversiteit

08-03-2018

'Kleuters en ik', het magazine voor kleuterleerkrachten, kwam bij Studio Globo op bezoek om alles te horen over ons nieuwe project voor het 'jonge kind': voor derde kleuterklas en eerste graad. Het wordt een reizend inleefatelier, dat je vanaf volgend schooljaar kunt bezoeken. De boekingen zullen in mei gebeuren. Wil je op de hoogte blijven? Laat het ons weten! 

We kregen de toestemming om het artikel, inclusief praktische, speelse tips, op onze website te publiceren. Je kan het ook in pdf downloaden onderaan dit artikel. 

Noot van ons: in dit artikel wordt enkel over 'kleuters' gesproken, omdat dit magazine voor kleuterleerkrachten geschreven wordt. We namen het integraal over. Maar we willen toch nog even nadrukkelijk zeggen dat dit nieuwe inleefatelier bedoeld is voor de derde kleuterklas én de eerste graad lager onderwijs! 

Vandaag zijn we uitgenodigd in het ruimteschip van twee ontdekkingsreizigers, die de wereld rondreizen op zoek naar boeiende mensen van wie ze iets kunnen leren. Geen moeilijke zoektocht, want tot nu toe is iedereen die ze op hun weg tegenkomen zo boeiend, dat ze maar niet kunnen stoppen met leren. Bij elke kleine gebeurtenis kunnen ze wel tien anekdotes vertellen. Een van beiden laat bijvoorbeeld plots een luide boer. En hop, er start een gesprek over boeren wereldwijd. Iedereen boert wel eens, maar in het ene gezin is boeren uit den boze, in het andere gezin kan er al eens om gelachen worden, en in China is het zelfs heel beleefd! 

BOEM! KNAL! Plots begint het ruimteschip te beven. Er klinken luide knallen en hier en daar komt er rook naar buiten kringelen. Het ruimteschip is in panne gevallen! Gelukkig zijn de kleuters er om de reizigers te helpen. In kleine groepjes gaan ze aan de slag. De brandstof wordt weer bijgeladen, de startcode wordt opnieuw ingevoerd, enkele technische zaken worden gecheckt, … Met de bonte mix aan talenten en ervaringen van de kleuters slagen ze erin om het schip te herstellen. Net op tijd voor de volgende reis. 

Dit fragment komt uit het nieuwe inleefprogramma van Studio Globo voor kleuters en eerste graad lager onderwijs, waarin leren van elkaar centraal staat: leren van elkaars talenten, gewoonten, ervaring, mening, enz. Allemaal elementen die voor Studio Globo deel uitmaken van de brede diversiteit die aanwezig is in elke klas. Diversiteit is immers meer dan enkel de verschillende uiterlijke kenmerken of etnisch-culturele achtergrond van je leerlingen. Diversiteit zit hem ook in de gewone dagelijkse kleine dingen: wat je graag eet, om hoe laat je moet gaan slapen en of je het leuk vindt om in je blootje rond te lopen … Allemaal thema’s waarin we elkaar kunnen vinden maar ook kunnen verschillen, waardoor we leren van elkaar én elkaar beter leren kennen.

We willen kinderen de kans geven om elkaar steeds beter te leren kennen in alle mogelijke facetten en op die manier te ontdekken hoe boeiend elke mens wel is. Leren van elkaars diversiteit!

Leren van elkaars ‘talenten’

Daag je kleuters uit om samen in een klein groepje een probleem op te lossen, dan komen hun verschillende talenten automatisch aan bod:

  • Geef de kleuters in de bouwhoek de opdracht om samen een kasteel te bouwen van een meter hoog. De ene kleuter heeft al meer ruimtelijk inzicht en zal kunnen uitleggen welke blokjes je best waar legt. De andere kleuter heeft een heel fijne motoriek en slaagt erin om de blokjes op elkaar te plaatsen zonder de toren te laten vallen. Nog een andere is eerder bezig met het esthetische en zorgt ervoor dat het kasteel er ook mooi uitziet, enz.

Zorg ervoor dat bij het schoolfeest of grootouderfeest elke kleuter iets kan doen waar hij of zij zich goed bij voelt. Niet alle kleuters zijn podiumbeesten en sowieso horen er heel veel verschillende taken bij het organiseren van een show: materiaalmeesters, decorbouwers, geluid- en lichttechnici, souffleurs, promomensen, choreografen, ticketverkopers, catering, regisseurs, plaatsaanwijzers, …

  • Organiseer de show samen met je kleuters. Zo wordt de show echt iets van hen, kunnen ze leren van elkaars talenten en ligt de nadruk niet alleen op het nabootsen van wat je als leerkracht in elkaar hebt gebokst.

Leren van elkaars ‘ervaringen’

Kleuters zijn geen wit blad. Thuis, bij vrienden, op school, … overal doen ze ervaringen op, maar die ervaringen kunnen totaal verschillend zijn. Daarom is het net boeiend om die ervaringen met elkaar te delen en zo van elkaar te leren.

  • Geef bij het maken van fruitsla aan elke kleuter een plankje en een mes, en laat hen in kleine groep aan een gemeenschappelijke tafel werken. Als je goed kijkt, zul je merken dat elke kleuter het anders aanpakt: de ene schilt eerst de appel en probeert van de schil een lange slang te maken, de andere snijdt hem eerst in vier stukken en schilt hem dan pas, nog iemand anders heeft geleerd om de hele appel rond inkervingen te maken en dan dwars blokjes af te snijden, enz.

Maak na een gebeurtenis of evenement op school (sportdag, bezoek van de politie, paasontbijt, …) echt de tijd om naar de opgedane indrukken van je kleuters te luisteren. Spoor hen aan zich te uiten en te luisteren naar elkaar.

  • Je kunt er bijvoorbeeld een klasjournaal van maken, met een kleuter die nieuwsanker of interviewer speelt en de andere kleuters met een micro van achter een televisietoestel interviewt.

Leren van elkaars ‘gewoonten’

Geef voor het weekend de klaspop en het fototoestel mee naar huis en laat elke kleuter een verslagje maken over de alledaagse dingen in hun gezin: samen eten, wassen, slapen, spelen, enz. En dus niet de spectaculaire uitstapjes die sommige kleuters maken. Dan geef je meer gelijke kansen aan ieder kind en zullen de kleuters écht kunnen leren van elkaars diversiteit in het gewone leven.

Probeer in de aankleding van je klas zoveel mogelijk elementen uit de leefwereld van je kleuters te gebruiken. Zo leren je kleuters automatisch van elkaars gewoonten en zorg je er tegelijkertijd ook voor dat alle kleuters zich erkend en thuis voelen in je kleuterklas. Laat hen daarom van bij het begin spulletjes van thuis meebrengen: kleren van mama of papa voor in de verkleedhoek, keukengerief en lege doosjes van etenswaren voor in de winkel of keukenhoek, familiefoto’s, enz.

Vraag regelmatig aan je kleuters hoe ze thuis iets benoemen, bijvoorbeeld vóór het voorlezen vraag je hoe je ‘boek’ zegt in ieders moedertaal of je laat de titel van het boek vertalen. Of maak er de gewoonte van om je kleuters ’s ochtends te begroeten in hun eigen moedertaal. Als je daar als leerkracht een gewoonte van maakt, wordt die taaldiversiteit iets heel normaals in je klas.

Leren van elkaars 'meningen'

Vraag op het einde van een themaweek aan je kleuters welke activiteiten ze fijn vonden, welke ze minder vonden en waarom. Zo leren je kleuters dat iedereen een andere mening kan hebben en dat jij als leerkracht ook kunt bijleren van je kleuters.

  • Je kunt dit doen door gekleurde stickertjes te plakken bij een foto of tekening van elke activiteit, of de kleuters een emoticon-dobbelsteen te laten werpen in de kring en een activiteit te benoemen die bij het geworpen gezichtje hoort. 

Laat kleuters mee beslissen hoe het komende klasfeestje er zal uitzien, want:

  • de ene danst graag, de andere ligt liever languit met een cocktail in de zetel, de ene houdt van georganiseerde spelletjes, de andere van vrij spel, muziekgenres gaan van K3 tot stevige rockmuziek, lievelingshapjes kunnen zoet of zout zijn en koud of warm, …

Kleuters hebben ook al een mening over het reilen en zeilen op school, en is het belangrijk om ook met hun visie rekening te houden bij verbouwingen, het maken van afspraken in de refter, het ontwerp van de groene speelplaats, enz.

  • Installeer een babbelbox in je klas waar je kleuters tussendoor hun mening kunt laten opnemen op video of dictafoon, om daarna met de hele klas de getuigenissen van iedereen te beluisteren. Zo krijgt elke kleuter de kans om zijn eigen mening te uiten, zonder beïnvloed te worden door de mening van anderen, al kunnen ze die achteraf wel horen.

Katleen Brits en Liesbet Niveau – Educatief medewerkers Jong kind – Studio Globo