• Suggesties voor het basisonderwijs(incl. kleuters) - pdf (2,75 MB)
• Suggesties voor het secundair onderwijs - pdf (1,46 MB)

Werk je graag rond het dagelijkse leven - voor de ramp- dan kan je  de voorwerpenkoffer 'Lèt Ayiti' (2de graad basisonderwijs) ontlenen of de fotoset 'Fanfan en Mitou' voor kleuters aankopen.
Sta je naar aanleiding van deze ramp graag met je schoolteam stil bij de aanpak, criteria en achtergrond. Dan kun je een beroep doen op de gloednieuwe uitgave 'Voorbij de Kleuren' die bij Studio Globo verkrijgbaar is voor 6,5 euro.

Wij komen ook graag op je school langs voor een nascholingsaanbod rond 'solidariteitsacties'.

Voor het kleuteronderwijs: woensdag 21 oktober, van 9u00 - 12u00
Vorming voor het lager onderwijs: woensdag 28 oktober, van 9u00 - 12u00

Praktisch:
- Waar: Studio Globo Genk, Domein Bokrijk
- Prijs: 25 euro (kofferreservatie inbegrepen)
- Reservatie: telefonisch of per mail bij Studio Globo Genk (011 26 54 20, genk@studioglobo.be)

Leerlingen zijn soms opgelucht als ze de bel horen en naar huis kunnen, ze ondervinden letterlijk het "saved by the bell"-gevoel. Maar meer dan 100 miljoen kinderen horen vandaag de schoolbel niet luiden. Ook zij zouden graag de kans krijgen om onderwijs te volgen. Voor hen krijgen de woorden "saved by the bell" een heel andere betekenis...

Studio Globo organiseert daarom voor de 3de maal de symbolische actie "Saved by the bell", naar aanleiding van de Internationale Dag van de Leerkracht. Luid samen met ons de schoolbel op maandag 5 oktober om 15u en vraag op die manier aandacht voor het belang van onderwijs, wereldwijd.
Luid de schoolbel voor het recht op onderwijs!

Kom op voor het recht op onderwijs voor iedereen en doe mee met je klas of school!

Geef het belmoment vorm dankzij de tips en lessuggesties van Studio Globo. Die zijn aangepast aan de leeftijd van je leerlingen en geven de Werelddag van de Leerkracht een mondiaal tintje. Je vindt de lessuggesties op www.savedbythebell.be .

In 2008 deden zo'n 65.000 leerlingen mee, luid met ons mee op 5 oktober 2009?
Registreer u dan zeker op www.savedbythebell.be.

Positief omgaan met diversiteit

Studio Globo sloeg de handen in elkaar met de vier leerkrachten om de kinderen een onvergetelijke en vooral ook leerrijke ervaring te bezorgen. Klasactiviteiten, communicatiemethodieken en ontmoetingsmomenten stimuleerden de kinderen om via de rijkdom van de wereld rondom hen, de diversiteit in hun eigen klas beter te leren kennen.

Zoals de naam laat vermoeden, is dit project een verruimde variant op het gangbare inleefatelier ‘Wonen Op het Dak'. Ook met Dak-XL zetten Flor, Lou en Valdis, de personages van op het Dak, de leerlingen én leerkrachten aan tot het verwerven van basiscompetenties om positief om te gaan met diversiteit, dichtbij en veraf. Zo werden de kinderen geprikkeld om in dialoog te gaan en moesten ze samenwerken aan een gemeenschappelijk doel: het grote slotfeest in mei. De kinderen, met uiteenlopende culturele achtergronden, werden zich bewust van stereotiepe beeldvorming en kregen aanzetten om de diversiteit te erkennen binnen hun partnerklas, maar ook binnen de eigen klas.

Knutselen, schrijven, wandelen...

Bij de aanvang van het project stelden de kinderen zich voor aan de andere klas. Ze stelden een koffer samen met foto's van de kinderen en hun favoriete vrijetijdsbesteding, een zelfgemaakt filmpje en persoonlijke fiches. Vervolgens werden deze koffers uitgewisseld en staken de kinderen de hoofden bij elkaar om een leuke manier te bedenken om hun buurt voor te stellen. In november gingen de kinderen van Brussel op ontdekking in Bierbeek en op hun beurt gingen de kinderen van Bierbeek naar de stad Brussel om de schoolomgeving van de kinderen van Elsene en St. Gillis te verkennen. Dit was voor de meeste kinderen een unieke ervaring. In december namen alle klassen in gemengde groepjes deel aan het inleefatelier en de educatieve buurtwandeling in Kuregem. Tussendoor schreven de kinderen brieven naar elkaar en mailden de laatste nieuwtjes uit hun leven door.

...en feesten

Nadat de kinderen elkaar al wat beter kenden, was het tijd om samen het grote slotfeest van het project te organiseren. De kinderen participeerden naar hartelust om er hun droomfeest van te maken. Zo kozen zij zelf wat er allemaal aanwezig moest zijn op hun feest. Er waren kinderen die een piñata in elkaar knutselden. Er was een groepje quizmakers, een groepje feestinrichting, een groepje fuif en een groepje spelletjes. En natuurlijk ook een groepje dat voor overheerlijke taarten, snoepjes, cocktails en ander lekkers zorgden. Uiteraard moesten zij dit samen met de kinderen van de andere klas voorbereiden. De kinderen beslisten samen hoe zij het zouden aanpakken. Zo belden zij met elkaar om tot consensus te komen en werden filmpjes uitgewisseld met elkaars voorbereidingen. De leerkrachten kregen hiervoor hapklare methodieken aangeboden om in de klas aan de slag te gaan en soms kwamen de medewerkers van Studio Globo zelf naar de klassen om de kinderen te ondersteunen met de voorbereidingen.

Op 26 mei was het zover. De Otletstraat in Kuregem werd afgesloten want er moest plaats vrijkomen voor een grote feesttent. Het werd één groot feest waar de kinderen niet veel oog hadden voor de verschillen maar waar naar hartelust samengewerkt, gespeeld, gefuifd, gegeten en gedanst werd. Door dit project werden levenslange vriendschapsbanden gesmeed en werd een grote verbondenheid gecreëerd tussen kinderen van Brussel en kinderen van Bierbeek. Kortom het was een erg fijne, leerrijke ervaring voor iedereen.

Blikvanger is het eenmalige glossy magazine 'Tilak' dat in de krantenwinkel voor 5,95 euro verkrijgbaar is. Een waaier aan fotografen en journalisten zetten zich in om een blad te maken als eerbetoon aan de kracht, het doorzettingsvermogen en de ondernemingszin van Tilak. Ze woont in het dorpje Maulipadar en levert, samen met haar dorpsgenoten, continu strijd tegen armoede. Kristien Hemmerechts verbleef een week bij haar. Zij leerde Tilaks gewoonten kennen en schreef haar ervaringen neer in het magazine. Ze maakte ook kennis met de manier waarop Broederlijk Delen de eigen plannen van de armsten in India ondersteunt. ‘Met deze glossy maakt Broederlijk Delen definitief komaf met betuttelende liefdadigheid. Bladzijde na bladzijde brengt een hommage aan de kracht van India's inheemse bevolking. Wie zich ooit in zijn hoofd haalde dat het sukkelaars zijn, zal zijn mening eindelijk moeten herzien', zegt ze.

Studio Globo werkte mee aan de educatieve vertaling van de campagne voor verschillende (onderwijs)doelgroepen:

• Voor kleuters en het eerste leerjaar is er de fotoset 'Chandani'. Net als de vorige jaren vormen de foto's, samen met het verhaal een instap om met jonge kinderen rond het thema te werken. Daarnaast vind je een uitgebreide waaier aan activiteiten.
• Voor het lager onderwijs is er Namasté India, het materiaal van SpoorZes.
• Voor het secundair onderwijs is er de lesmap met materiaal voor elke graad. Voor de derde graad is er ook de webkwestie 'Verblindend India'.

Ga voor het volledige onderwijsaanbod naar: www.broederlijkdelen.be/leerkrachten.

Naast deze campagnematerialen, vind je in het aanbod van Studio Globo nog heel wat ander bruikbaar materiaal over India:

• de koffer 'Babu in India' voor kleuters en de jongste kinderen.
• de Indiakoffer voor de lagere school.
• de lesmap 'Wonen en leven in India' voor de derde graad van de lagere school biedt een schat aan activiteiten en achtergrondinformatie.
• Voor het secundair onderwijs is er de workshop 'India Booming?' en wie n.a.v. de campagne nog eens wil stilstaan bij de Millenniumdoelstellingen kan terecht bij de workshop 'De Millenniumdoelstellingen, stof tot nadenken?' en het lespakket over de Millenniumdoelstellingen.

Wat deed jou de stap zetten om mee op inleefreis naar Peru te gaan?

Als laatstejaarsstudent gaf ik enkele maanden les in Congo. Dat deed me nadenken over wat mensen drijft om in het onderwijs te staan. Wat boeit ons? Waarom doen we het? Dat denkproces wordt versterkt door in een andere cultuur te leven en te werken. Het is zeer verrijkend om leerkrachten op een andere plek in de wereld te zien omgaan met kinderen die in heel ander omstandigheden leven, maar die in de eerste plaats ook kind zijn. Om op een goede manier te leren omgaan met mijn interculturele klasgroep -wat in het begin niet makkelijk was - had ik nood aan ontmoetingen en uitwisselingen met andere leerkrachten. In mijn zoektocht naar zulke kansen kwam ik op de site van Broederlijk Delen deze inleefreis voor leerkrachten tegen. En gelukkig kon ik nog mee!

Was je al bezig met Peru?

Neen, maar de reis werd erg goed voorbereid: de groep kreeg uitgebreid informatie en vorming over de Peruaanse samenleving, de socio-economische situatie, de cultuur, de religie... je vertrekt met een beter zicht en je kunt veel beter plaatsen wat je ter plekke ziet en meemaakt. Dat maakt een inleefreis net zo boeiend. Achteraf kom je natuurlijk terug met meer vragen dan antwoorden, maar dat is dan weer een uitdaging om verder op zoek te gaan en meer te weten te komen van het land en het volk.

Welke indruk maakten de Peruaanse leerkrachten die je hebt ontmoet?

We hebben zeer gemotiveerde leerkrachten ontmoet. We waren wederzijds erg nieuwsgierig om te horen hoe ieder het onderwijs aanpakt. De Spaanse taal maakte het niet altijd gemakkelijk. Gelukkig is Spaans voor hen de tweede taal. Dat maakte de conversatie vaak eenvoudiger. Zij spreken vooral Quetchua, een van de talen die door de indigenas in de Andes wordt gesproken.

Wat heb jij van hen geleerd?

De leerkrachten die wij hebben ontmoet, zijn heel erg begaan met het levend houden en doorgeven van de eigen Andescultuur die voor een stuk verloren dreigt te gaan. Zij willen die cultuur versterken en de kinderen terug vertrouwen geven in hun eigen cultuur en de waarden van het volk. Ik merkte ook nogal wat gelijkenissen met onze manier van werken. Het grote verschil was dat zij wellicht op een rustigere manier werken en minder gebukt gaan onder druk. Zij moeten heus niet onderdoen voor ons: ik heb er prachtige lessen bijgewoond.

Ben je van plan om in je eigen klas iets te doen met je Peru-ervaringen?

De ervaring is nog heel vers. Ik moet ze zelf ook nog een stuk verwerken. Maar ik heb afgesproken met het derde leerjaar van de meisjesschool om samen een project op te zetten. Wat dat gaat worden, moeten we nog verder uitwerken.
Maar ondertussen probeer ik wel het mondiale aspect in mijn klasleven te integreren. Ik heb in mijn klas een ‘wereldhoek' waar allerlei voorwerpen van andere culturen een plaatsje kunnen vinden. En elke dag start rond de godsdiensthoek. Daar zingen we geregeld Peruaanse en Congolese liedjes of lezen we het Onze Vader in de thuistaal van één van de kinderen.

Het valt me op dat je het mondiale aspect en interculturele elementen in elkaar laat haken.

Tja, ik heb natuurlijk het geluk dat de wereld in mijn klas zit. Doordat de kinderen uit heel verschillende culturele achtergronden komen, kennen ze elkaars gebruiken niet en zijn ze nieuwsgierig naar elkaars cultuur. Zo vroegen ze zich naar aanleiding van het Suikerfeest af waarom de moslimkinderen niet op school waren. Dat is dan een mooie gelegenheid om hier even op door te gaan. Het is een enorme rijkdom om met kinderen uit zoveel culturen samen te mogen zitten. Door de verschillen die de kinderen opmerken op te pakken en er rond te werken, komen ze tot gelijkenissen en worden die verschillen heel gewoon. Het belangrijkste is de voortdurende aandacht bij jezelf om in te pikken op zaken die zich voordoen in je klas, op vragen die gesteld worden. Zo vertelde laatst een kind tijdens de praatronde over een gerecht dat hij had gegeten bij zijn grootmoeder. Doordat hij anderstalig is, kende hij de naam van het gerecht enkel in zijn thuistaal. Hij kon aan de klas niet duidelijk maken wat het nu precies was. Hij stelde voor om het recept aan zijn grootmoeder te vragen. Waarop ik voorstelde om dan maar ineens zijn grootmoeder uit te nodigen in de klas, zodat die het gerecht voor ons zou kunnen maken. Zo wordt het andere heel gewoon.

Terug naar je reiservaring: krijgt die voor jezelf een vervolg?

In Arequipa bezochten we een opvanghuis waar kinderen die op straat werken, geplaatst worden als ze opgepakt zijn bij politierazzia's. Er is niks aanwezig om die kinderen zinvol te begeleiden. Ze worden er enkel ‘bijgehouden'. Met onze reisgroep willen we nadenken op welke manier we hier iets voor kunnen betekenen.

En wil je daar met je klas of met de school iets voor doen?

Dat vind ik toch wel moeilijk. Ik zou wel willen, maar het gaat over zulk een extreme situatie. We mogen bij onze kinderen niet de indruk wekken dat kinderen die op straat werken in Peru, zielige kinderen zijn en allemaal opgesloten worden. Ze worden al zo vaak in de media geconfronteerd met beelden die het Zuiden als probleem neerzetten. In het derde leerjaar zijn ze nog jong om de contexten die daarbij spelen correct te kunnen inschatten. Ik wil in elk geval nog heel goed nadenken over de juiste wijze om dat alles te kaderen.

Is het een aanrader voor leerkrachten om op die manier op reis te gaan?

Natuurlijk! Je verruimt je horizon en je relativeert je eigen situatie. Je wordt ook gevoeliger voor het beeld van het Zuiden dat je soms aantreft in handboeken. Kijk hier, in het leesboek dat we nu hanteren staat één verhaal over een kind in het Zuiden: ‘Moessa woont in een krottenwijk.' Zijn papa maakt een ‘huis', staat er tussen aanhalingstekens. Het is de enige tekst over het Zuiden en het beeld dat de kinderen krijgen is dan van Moessa, een zielige sukkelaar. Ik kan me daar heel erg over opwinden. Dat zou toch niet meer mogen kunnen. Ik ga op zoek naar andere en betere teksten en verhalen. Het Zuiden verdient beter!

 Dit interview verscheen in Wereldreis - december 2008.

Inhoud

1. Uitleg over het gebruik van ‘ontdekdozen' in de derde graad. Deze methodiek past binnen het ervaringsgericht leren.

2. Concrete toepassing in de klas:

• Hoe maak je zelf een ontdekdoos over een mondiaal thema?
• Met welke criteria moet je rekening houden?

3. Uitgewerkte mondiale ontdekdozen:
We gebruiken de Filippijnenkoffer van Studio Globo als illustratie. Deze koffer bevat tal van Filippijnse voorwerpen en verhalen. In de koffer zitten 5 ontdekdozen. Elk van deze ontdekdozen bevat voorwerpen en foto's uit het dagelijkse leven van een kind in de Filippijnen. Bovendien verkent elke ontdekdoos ook een Filippijns voedingsmiddel (banaan, rijst, kokos, suikerriet, vis).

4. Aan de slag:
Neem de Filippijnenkoffer een week mee naar jouw klas (in de prijs inbegrepen). Je mag zelf beslissen welke week je de koffer uitleent.

Voor wie?

Leerkrachten van de derde graad lager onderwijs

Kostprijs

21 euro voor de vorming en uitleen van de Filippijnenkoffer voor de periode van 1 week

Waar?

Bij Studio Globo Genk
Domein Bokrijk in de Wereldzaal (gelegen op het Wereldplein)

Wanneer?

Woensdag 26 november 2008 van 13.30u tot 16.30u

Inschrijven

voor 19 november 2008 op genk@studioglobo.be of telefonisch op het nummer 011 26 54 20

Waaruit bestond het project Op weg naar een millenniumschool en wat trok jullie aan?

Wat ons aansprak was de kans om een partnerschap op te bouwen met een basisschool in Zuid-Afrika en het feit dat 10 scholen uit Vlaanderen mee in het project stapten. We hoopten daardoor de nodige ondersteuning en uitwisseling te krijgen. De voorwaarden om te mogen meedoen, boden nieuwe kansen. Heel het schoolteam moest betrokken worden. Dat betekende dat we op onze school de werking konden uitbreiden naar de kleuterschool en dat we ons werkgroepje, dat voorheen bestond uit ons beiden, zagen aangroeien met 3 leerkrachten. Het was ook voor onszelf een leerproces: we waren zo gewoon alles met ons beidjes voor te bereiden, dat het aanpassen was om met meer mensen samen te zitten. We hoopten van onze ‘Bewustmakingsdag' een project te maken dat meer verspreid zou zijn over heel het schooljaar door de thematieken waar we rond moesten werken en dat mondiale vorming op die manier meer zou gaan leven op school. In het eerste jaar stond het thema ‘kinderrechten' centraal, in jaar twee de genderproblematiek en het derde jaar zou draaien rond ‘eerlijke handel'.

Hoe verliep de uitwisseling met de Ditau Primary School in Soweto?

Bij de opstart van de uitwisseling maakten wij een portfolio over onze school, waarbij we zorgden om onze Europese rijkdom niet te sterk in beeld te brengen. Bij ons leefde het beeld van een typisch Afrikaans schooltje met vier palen en een dak. "Laat ons daar vlaggetjes voor maken", zegden we. Toen de portfolio van de Ditau-school binnen kwam, bleek dat we ons beeld grondig moesten bijstellen. Het was een behoorlijk grote school met computers in de klassen. De foto's en de informatie die we van hen kregen waren mooi geordend volgens thema's zodat we er vlot mee aan de slag konden. Het contact met de school maakte het mondiale voor onze kinderen tastbaar. Op een videofragment stond hun schoollied: The song of peace. Dat fragment bezorgde ons kippenvel. Om een gevoel van verbondenheid op te roepen wilden we het zeker aanleren aan onze kinderen. Een lerares van de muziekschool schreef het lied voor ons uit. Tot op vandaag blijven we het regelmatig zingen. Helaas strandde de uitwisseling doordat de contactpersoon weg viel.

Was dat het einde van de contacten met het Zuiden?

Gelukkig niet. Mia was ondertussen toevallig naar Sri Lanka geweest om een tijdje mee te werken in een onderwijsproject voor een kleuterschool in de theeplantages, de Peacockschool. Die kans hebben we aangegrepen om terug een uitwisseling op gang te brengen. Vanuit onze eerste ervaringen met Ditau wisten we goed welke beelden en informatie we nodig hadden. We keken met andere ogen. We verzamelden vooral beelden van het dagelijkse leven van de mensen en de kinderen. We maakten de realiteit van de kinderen in Sri Lanka concreet door het verhaal van Shanti, één van de kinderen van de school, op de voorgrond te plaatsen. Met de kinderen maakten we didactisch materiaal, vooral pictogrammen en knutselden we vriendschapsbandjes. De betrokkenheid en de herkenning waren groot toen de kinderen die voorwerpen terugzagen op de foto's.

De thema's die je moest aan bod brengen in het project zijn niet zo eenvoudig voor kinderen uit de basisschool. Geef eens een voorbeeld hoe jullie ze toegankelijk maakten voor hen?

In het kader van het thema ‘eerlijke handel' en ‘microkredieten' -zelfs voor ons niet eenvoudig te begrijpen- , wilden we meer doen dan zo maar wereldwinkelproducten verkopen. We gingen klasoverschrijdend aan de slag om ‘koopjes van de maand' te produceren en te verkopen. Met wereldwinkelproducten maakten we allerlei lekkers: de kleuters mueslikoekjes, de eerste en de zesde klas chocoflakes, de vierde en de tweede klas pruimenconfituur... Met de opbrengst konden we de Peacockschool ondersteunen. Het is belangrijk om actieve, speelse en concrete werkvormen te gebruiken.

Wat houden jullie bij van deze ervaring?

Toen we ter gelegenheid van het slotfeest alles van de drie jaren op een rijtje zetten, viel het ons op dat we veel verwezenlijkt hebben. Het heeft veel inspanning gekost, maar als je de openheid en het enthousiasme van de kinderen erbij legt, is het resultaat zeker positief. Ons doel was om een venster naar de wereld open te zetten en om openheid en respect voor mensen uit het Zuiden en voor andere culturen te vergroten. Van daaruit hopen we dat de kinderen meer respect krijgen voor de eigen leefwereld en verdraagzamer in het leven staan. Werken rond het Zuiden is een spiegel om naar jezelf te kijken. Iedere leerkracht zou eens in zijn leven op een betrokken manier naar het Zuiden moeten reizen om wakker geschud te worden.

Mag ik eindigen met een stukje tekst uit jullie slotvoorstelling?

‘Hoe je spreekt of wat je eet, waar je woont of hoe je heet,
ik ben ik en jij bent jij, jij bent uniek en dat maakt me blij.
Daarom zingen wij in koor: de andere weg daar gaan we voor'

(Dit artikel verscheen ook in het Wereldreis-nummer van september 2008)

Benieuwd om te zien hoe het team van Studio Globo, samen met decorbouwer Joost Coorevits, erin slaagde om voor het thema ‘diversiteit en armoede' een attractief decor te creëren? Kom dan een kijkje nemen in het huis van Kimani, het appartement van Sammy, de dansschool van Kim, het buurthuis, de Kringwinkel of de oude fabriek. Plekjes waar kinderen gelijkenissen en verschillen ontdekken én ervaren wat het is als je gelijke kansen moet afdwingen.

We nodigen je, samen met het Provinciebestuur West-Vlaanderen, van harte uit op de officiële opening van het gloednieuwe inleefatelier op vrijdag 9 mei 2008 in het Provinciaal Noord-Zuid Centrum, Hugo Verrieststraat 22 in Roeselare. Ingang via de Cichoreistraat (om de hoek). Gelieve in te schrijven via www.studioglobo.be/bazarmondial

Om 19 uur is er ‘Het Zevende Uur', een praatprogramma waarin Herwig Hermans, namens Steven Vanackere, Vlaams Minister voor Welzijn, duiding zal geven bij het nieuwe inleefatelier.
Om 20 uur zal de heer Dirk De fauw, gedeputeerde voor Welzijn van de Provincie West-Vlaanderen, het nieuwe atelier officieel openen.

Deze officiële opening is geïntegreerd in ‘Bazar Mondial' waarin o.a. ook het 10-jarige bestaan van het Provinciaal Noord-Zuid Centrum wordt gevierd.

Het nieuwe inleefatelier is een werk van lange adem. ‘Achter de Muur' werd mogelijk dankzij de inzet van velen en met belangrijke steun van diverse partners: Welzijnszorg en Welzijnsschakels, het Provinciebestuur West-Vlaanderen, de Europese Unie via het Interreg III-programma, de Stichting Porticus, het Streekfonds West-Vlaanderen en de Koning Boudewijnstichting, de Groep ARCO en het Vlaams Ministerie van Welzijn.
We wensen al deze partners uitdrukkelijk te danken.

We hopen jou op 9 mei te mogen ontmoeten om samen het nieuwe inleefatelier te ontdekken.

Noteer alvast ook reeds zondag 21 september: Open-Muur-Dag in het nieuwe inleefatelier: voor leerkrachten, ouders en alle geïnteresseerden.

Meester Frank Compère toont ons de wereldkalenders van de voorbije jaren: "ik hou ze allemaal bij". Bij elke maandfoto hoort de lesbrief Wereldreis. De lesbrief bevat voor elke graad een lessenreeks. Leerkrachten kunnen met het lesmateriaal meteen aan de slag. "Gesneden brood", roemt meester Frank Wereldreis, en tegelijkertijd "uitdagend materiaal", voor de leerkracht en voor de leerlingen.

Elke maand anders

"Ik pik graag in op wat de leerlingen aanbrengen", aldus meester Frank. En inderdaad, na de instap met schoenen springen de leerlingen naar heilige koeien, naar lage lonen en naar het Engels ("want in elke film uit India spreken ze Engels, meester"). Er gaat veel aandacht naar de vergelijking met België en naar andere landen die in vorige lessen aan bod kwamen. De leerlingen lezen het verhaal dat bij de les hoort, en mogen vervolgens in kleine groepjes aan de slag. Meester Frank daagt hen uit om te denken aan oplossingen voor de lage lonen van de schoenlappers in India. Een ander groepje zoekt extra informatie op de computer. Met één lesbrief werkt meester Frank een hele week, elke dag een stukje. "En zelfs de tekening kleuren de zesdejaars graag, dus ook dat mogen ze altijd doen."

Idealen

In de klas van meester Frank krijgt Wereldreis niet elke maand even veel aandacht. Soms gaat hij er vrij snel over. Andere maanden vormt de kalenderfoto de aanzet tot een project. Zo ging het in december vorig jaar. Er zit een Peruaans meisje in de klas, en dus vormde de Peru-foto van de kalender een ideale insteek om vanuit Wereldreis een hele maand rond Peru te werken, boeken in de schoolbib te raadplegen,... Die intensieve lessenreeks werpt vruchten af! Tijdens ons bezoek, begin februari, leggen de leerlingen zonder moeite het verband tussen Peru en India als het gaat over kolonisatie en informele werksituaties. In juni is Nepal aan de beurt, en dan wil meester Frank zijn leerlingen onderdompelen in een lessenreeks over het geboorteland van een andere leerlinge uit zijn klas.
Meester Frank vindt Wereldreis ideaal om de leerlingen een brede blik op de wereld mee te geven. Hij laat zijn leerlingen ook elk jaar kennismaken met één verhaal. Via het verhaal 'Het oog van de lemen vogel' (Wereldreis september 2006) wil meester Frank de leerlingen tonen dat als je iets heel graag wil bereiken, je dit doel niet uit het oog mag verliezen.

Ilona Plichart

(Dit artikel verscheen in Pagina 11 van maart 2008, het blad van 11.11.11)

Praktisch

Wereldreis is geschikt voor elke klas van de lagere school. Studio Globo verzorgt de redactie van Wereldreis bij de wereldkalender van 11.11.11.

• Basisformule: 10 nummers Wereldreis voor €15
• 1 + 1 - formule: 1 Wereldkalender + 10 nummers Wereldreis voor € 30,5
• 6 + 6 - formule: 6 Wereldkalenders + 6 abonnementen Wereldreis voor € 152,5

Abonnees op Wereldreis ontvangen er de affichekrant bij de 11.11.11-campagne gratis bovenop.

• Meer info en bestellen
• Op deze kaart vind je de locaties van de kalenderfoto's 2008 terug.

Kuregem is in het nieuws. Opnieuw. De Brusselse afdeling van Studio Globo ligt midden deze wijk. We voelen ons dus aangesproken. Al drie jaar stimuleren wij de leerkrachten om met hun klas op wandel te gaan in Kuregem. Van het verhaal op het dak naar de realiteit in de buurt. Dat is heus niet zo levensgevaarlijk als de laatste nieuwsberichten willen laten geloven. Daarom: onze Kuregem-ervaringen.

• Kuregem is grijs en Kuregem is kleurrijk.
• Kuregem staat aan de rand, maar ook midden in de wereld.
• Kuregem is een stukje België met 76 verschillende nationaliteiten.
• Kuregem staat vol oude huizen en telt een van de hoogste percentages jongeren van België.
• Kuregem zit vol bedrijvigheid en is voor 50 pct. werkloos.
• Kuregem telt 19.000 inwoners op slechts twee vierkante kilometer.
• Kuregem is één grote puzzel van bewegende stukjes.
• Soms klikt het er en soms botst het er, maar het hoort allemaal bij elkaar.

Al drie jaar stimuleren wij leerkrachten om met hun klas op wandel te gaan in Kuregem. Heus niet zo levensgevaarlijk als de laatste nieuwsberichten ons willen doen geloven. De laatste tien jaar is de buurt rustiger geworden, wordt ze in de gemeenteraad vertegenwoordigd met drie zetels en herbergt ze verscheidene positieve initiatieven.

Door haar levendigheid is Kuregem een eerlijke buurt. Ook armoede laat het mensen soms niet toe om veel te verstoppen. Hekkens, muurschilderingen, verkrotting, restauraties, mensen op straat, geblindeerde huizen, moskeeën, kerken, weinig tuinen, een enkel park.... Alles vertelt een verhaal. Een verhaal van mensen. Zo wordt Kuregem een spiegel voor haar bezoekers.

Ook kinderen zien in deze buurt processen uit hun eigen klas uitvergroot. Ook in klas zoekt elke leerling zijn plek (letterlijk en figuurlijk). Soms blijft hij liever op zichzelf. Soms staat hij meer open voor communicatie. Elke leerling haakt af in een groepswerk waarbij hij niet betrokken wordt. In klas voelt hij zich ook soms uitgesloten; dragen leerlingen soms minder zorg voor spullen die niet van hen zijn; zoeken ze veiligheid bij bekenden of voelen ze zich uitgedaagd door een nieuwe klasgenoot. Ook in klas willen ze zich gelukkig voelen in de groep en dingen leren die hen boeien.

Die laatste drijfveer willen we in onze wandeling ook even aanhalen. Want de mensen in Kuregem willen zich dus ook gelukkig voelen en de jongeren in de buurt willen ook dingen leren die hen boeien. Kuregem telt veel van die verhalen. Zo maken kinderen hier muurschilderingen, planten ze groen aan, komen moeders naar de Nederlandse les en leren ze computervaardigheden, feesten ze, etc.

Onze bezoekende klassen zijn gevoelig voor al deze menselijke dingen. Ze voelen zich soms onveilig (meestal vooraf al), maar zeggen ook spontaan goeiedag tegen de mensen in de straat. Ze voelen zich soms ook geïntimideerd door een andere taal, maar voetballen wel mee met anderstalige kinderen uit de buurt.

Zo willen we de buurt blijven zien, als een buurt vol mensen en verhalen, problemen en mogelijkheden.

Van begin oktober tot eind december hield Karen Kerff een onderzoek over de kwaliteit van deze fotosets. Karen deed haar stage bij Studio Globo, in het kader van haar opleiding sociale pedagogiek. Ze bevroeg zowel kleuterleid(st)ers, leerkrachten van de eerste graad lager onderwijs als docenten van de Bachelor Kleuter- en Lager onderwijs.

Identificatie is belangrijk

We onderzochten hoe de beide groepen de foto's en het verhaal beoordelen, hoe zij het verhaal gebruiken, of de foto's en de verhalen aansluiten bij de leefwereld van de kinderen, welke fotoset zij het meest geschikt vinden... Uit dit kleinschalig onderzoek (interviews met zeven docenten en zeven leerkrachten) kwam zeer veel interessante informatie. Leerkrachten vertelden dat de kinderen erg enthousiast reageren op de fotosets, dat ze geboeid zijn door het verhaal en de foto's. De foto's spreken jonge kinderen erg aan: ze zijn kleurrijk, sprekend, er is veel op te zien. Vaak blijven kinderen er in gesprekken of in hun spel nog mee bezig. Leerkrachten en docenten vinden het belangrijk dat er veel kinderen op de foto's staan en dat het hoofdpersonage van het verhaal een kind is met dezelfde leeftijd als de kinderen in de klas. Dat is belangrijk voor de identificatie.
Een leerkracht van de tweede kleuterklas vertelt: "De kinderen konden zich er dus in herkennen en zich met Abiba identificeren, Abiba mocht zeker wel in hun klasje komen."

Dagelijkse leven als instap

In het verhaal komen heel gewone, dagelijkse dingen aan bod. Kinderen spelen, eten, maken zich zorgen, zijn fier..., net zoals kinderen hier. Uit de interviews blijkt dat er heel wat aanknopingspunten in de verhalen zitten om in de klas verder op in te gaan. "Het verhaal was gevarieerd, heel simpel maar het bood veel aanknopingspunten, bijvoorbeeld een baby die geboren wordt en een cadeautje dat daarvoor gekocht wordt", vertelt een zorgcoördinatrice. Het verhaal kan een opstap zijn om over andere dingen te praten.

Fotoset: meer dan een fotoverhaal

Meestal gebruiken leerkrachten het verhaal op een vast moment in de dag of de week. De handleiding laat toe om zelf te kiezen hoe intensief je ermee wilt werken: je kiest hoe diepgaand je ingaat op wat er in het verhaal gebeurt en op wat er te zien is op de foto's, welke activiteiten je doet. Veel leerkrachten en docenten raden aan om een aantal activiteiten te doen. Het verhaal wordt concreter en beklijft meer.
Uit de interviews blijkt dat men de foto's bruikbaar vindt om onder andere te tonen "dat anders zijn niet slechter of beter is, dat het gewoon zo is en dat je daar veel mee kunt doen." Iemand anders vindt het belangrijk "dat de kleuters er zich in herkennen, dat ze een andere cultuur leren kennen."

Band met het eigen leven

Docenten vinden het belangrijk om goed in te schatten wanneer de fotosets gebruikt kunnen worden in een klas. Ook is het belangrijk om tegelijk de aanwezige diversiteit in de eigen klasgroep te ontdekken en het verband te leggen met gelijkenissen en verschillen in het verhaal van een kind dat verder weg leeft.

Deze fotosets zijn dus een zeer mooi middel om jonge kinderen op een correcte manier kennis te laten maken met een andere cultuur en hen deze leren te appreciëren. Ze dragen zeker bij tot een positieve beeldvorming over andere culturen.

De nieuwste fotoset met handleiding ‘Fanfan en Mitou in Haïti' is nu reeds verkrijgbaar bij Broederlijk Delen waar deze een onderdeel vormt van de campagne.

Beslist een aanrader.

Dit artikel verschijnt ook in de lesbrief Wereldreis van maart 2008. Meer info over een abonnement of proefnummer vind je op de Wereldreis-pagina's.

Een fotoverslag