In het jaar 2000 besloot de VN in New York dat in 2015 een ambitieus lijstje doelen gehaald moest zijn: de Millenniumdoelstellingen. De politici beloofden dat tegen dan extreme armoede en honger zullen halveren, alle kinderen naar school gaan, we de verspreiding van ziektes als aids en malaria stoppen... Maar tien jaar later wacht de wereld nog altijd op resultaat.

Om een voorbeeld te geven: het aantal vrouwen dat sterft aan zwangerschap, zou met driekwart verminderd worden. Dat is hoog nodig, want nog altijd sterft een half miljoen vrouwen per jaar tijdens de zwangerschap, bevalling of kraamperiode. In Afrika daalde het aantal moedersterftes de afgelopen tien jaar niet significant: voor deze Millenniumdoelstelling werd dus geen vooruitgang geboekt. In Centraal-Afrika loopt er van elke zestien zwangerschappen nog altijd één fataal af.

In september van dit jaar komen de wereldleiders opnieuw bijeen in New York om over de Millenniumdoelstellingen te praten. 2015 DE TIJD LOOPT wil dat ze in actie schieten. Vandaar dat we de campagne ‘Wacht Mee' lanceren.

We vragen iedereen te tonen dat we dringend zitten te wachten op actie van de politici. Dat kan door middel van een filmpje op de speciale website wachtmee.be. Een reeks BV's geeft het goede voorbeeld en toont in onze tv-spot dat ze meewachten. Het gaat onder andere om Roos Van Acker, Stef Wauters, Hadise en Guy Mortier.

Maar de actie vindt niet alleen online plaats. Op 11 september vindt op het Sint-Pietersplein in Gent de Wachtnacht plaats, een spectaculair evenement met onder andere veel live muziek en getuigenissen. Het precieze programma houden we nog eventjes geheim.

Ook voor jongeren staat er heel wat op stapel: de wedstrijd 'Wake up' is op hun lijf geschreven.

Geachte heer Van Rompuy, voorzitter van de Europese Raad,

In het begin van dit millennium hebben verschillende landen over heel de wereld een verklaring afgelegd om de leefomstandigheden van miljoenen mensen te verbeteren. Nu, tien jaar later, zijn wij, in het kader van een door de Europese Unie gesteund educatief project met 60 studenten vanuit 7 landen en 3 continenten in Praag samengekomen om de regeringleiders er bij stil te laten staan dat wij de eerste generatie zijn die de kennis, vaardigheden én middelen hebben om die 8 Millenniumdoelstellingen te bereiken. We schreeuwen om rechtvaardigheid, roep met ons mee!

We beseffen en erkennen onze verantwoordelijkheid daarin; deel dat met ons!
We willen de wereld veranderen; doe mee met ons en maak er werk van! Dat is ons statement. Wij als jonge mensen willen daarmee de politici over heel de wereld oproepen om de vooropgestelde Millenniumdoelstellingen te bereiken. Jonge mensen zijn wereldburgers en kunnen een veelbetekenende rol spelen bij het verspreiden van deze MDG’s. Maar overheden, media en evenzeer opvoeders hebben de taak te verzekeren dat iedereen in elk land op de hoogte is en zich bewust is van de betekenis van deze MDG’s en de belangrijke rol die zij spelen in de wereldontwikkeling.

Onderwijs is een elementair mensenrecht en moet toegankelijk zijn voor iedereen. Dankzij onderwijs hebben mensen de kans zich te ontplooien, kunnen ze zelf beslissingen nemen en zijn ze verantwoordelijk voor hun eigen ontwikkeling. Kwaliteitsvolle opleidingen kunnen er voor zorgen dat moeder- en kindersterfte worden teruggedrongen. Goed onderwijs kan tevens de verspreiding van ziektes zoals HIV/Aids en malaria verminderen. We doen op jullie, onze regeringen, beroep om te investeren in onderwijs over de hele wereld!

Onze generatie is bezorgd over het onverantwoord gebruik van de natuurlijke bronnen door zowel overheden, bedrijven en particulieren. Duurzame ontwikkeling moet als hoge prioriteit worden ingeschreven in het regerings- en bedrijfsbeleid. Op die manier moet het gevaar voor een drastische klimaatverandering worden geneutraliseerd.

Regeringen moeten corruptie bannen opdat deze doelstellingen kunnen worden bewerkstelligd. Daarenboven moeten overheden ook samenwerken om op die manier oplossingen te vinden voor al de wereldproblemen waar we de dag van vandaag mee te maken hebben. De ontwikkelingslanden moeten evenwaardige partners worden wat betreft het mondiale handelsbeleid.

Discriminatie op basis van geslacht, religie, etnische afkomst, ras, nationaliteit en wereldvisie moet worden uitgeroeid!

Vrede is de basisvoorwaarde voor ontwikkeling. Dit moet, volgens ons, worden toegevoegd aan de Millenniumverklaring. De internationale gemeenschap moet zijn krachten bundelen en inspanningen versterken om het gebruik van wapens te verminderen en de rechten van de mensen wereldwijd te verzekeren.

Mijnheer Van Rompuy, als toekomstige burgers van Europa maken we ons zorgen over het welzijn van de wereld. Dit is ons statement, van ons, jonge burgers, aan politici over de hele wereld. Wij roepen op de MDG’s te bereiken zoals beloofd werd in 2000. Toekomstige generaties zullen oordelen over hoe wij nu gehandeld hebben. Zullen wij de generatie zijn die toekeken hoe één miljoen vrouwen elk jaar stierven tijdens de bevalling? Zullen wij de generatie zijn die miljoenen mensen lieten omkomen aan ziektes waarvan de middelen voor handen waren om ze te behandelen? Zeg ons niet dat we niets tegen dit onrecht kunnen doen!

We kunnen en we moeten!!

Praagse groetjes,
Sarah, Rémy, Hakim, Mariet, Annelies, Annelien, Steffi, Jullie, Jan & Katlijn. 

Praagse groetjes,
Sarah, Rémy, Hakim, Mariet, Annelies, Annelien, Steffi, Jullie, Jan & Katlijn. 

Obama heeft zijn hielen nog niet gelicht of wij komen eraan. Twee jongens en zes meisjes die dit of vorig schooljaar een bijzondere inspanningen leverden om de mdg's op hun school en omgeving bekend te maken. De ene rapte, anderen maakten een rijdend koor, weer anderen fietsten van Gent naar Lille, er waren er die de regionale televisie kaapten voor een avond,... Alle acties hadden maar één doel, duidelijk maken dat de millenniumdoelstellingen bestaan en dat het belangrijk is dat we ze halen. Dit alles kaderde in het project MDG15. Een  project gesubsidieerd door de Europese Unie en op poten gezet door Studio Globo en partners uit Polen, Tjechië, Frankrijk, India, Senegal en Groot-Brittannië. Elk land vaardigt volgende week tussen de vijf en tien jongeren af naar Praag. Daar zal nog een week intensief rond de millenniumdoelstellingen worden gewerkt. Apotheose wordt een happening in Praag waarbij zo veel mogelijk mensen nog eens met de neus op het belang van de millenniumdoelstelling worden gedrukt. In de loop van de week wordt oa een circusvoorstelling in elkaar gestoken, nieuwe rapnummers gecomponeerd een film gemaakt (samen met de Wereldmediatheek uit Antwerpen), allemaal rond de millenniumdoelstelling. We zullen jullie hier op de hoogte houden van onze vorderingen.

• Een fotoset ‘Elmer in Bolivia' voor kleuters
• Een handleiding ‘Vamos Amigos' met bijbehorend werkmateriaal voor leerlingen basisonderwijs
• Een kant-en-klare lessenmap voor secundair onderwijs
• De webkwestie ‘Burning Lama' om via een interactieve internetles de leerlingen te laten kennismaken met de campagne
• Een gamma ‘actief en speels' biedt actieve werkvormen: in te huren werkwinkels, manieren om zelf aan de slag te gaan en je mondiale dag in te vullen en tips om spelenderwijs de campagne aan te brengen. 
• Een aardrijkskunde-en geschiedenisles over Bolivia (ook te downloaden op Klascement)...
• Het leven zoals het is in de jongerenfilm ‘Marta, kind van de Andes' (-14jaar) en campagnefilm (+14jaar)

•   Via mijn.broederlijkdelen.be kan je heel wat achtergrond- en lesmaterialen bestellen of gratis downloaden!

Extra tips

• Zuidprik - Een wedstrijd die jongeren op een leuke manier wakkerhoudt, prikkelt en de nodige jeuk bezorgt om actie te voeren voor het Zuiden. Anders dan met lesmateriaal of een spel worden jongeren uitgedaagd om groep te vormen en hun omgeving in beweging te brengen
• de kleuterkoffer 'Yamil en ik' van Studio Globo
• de voorwerpenkoffer 'Een straat in Ichuña, een Andesdorp' van Studio Globo

• Suggesties voor het basisonderwijs(incl. kleuters) - pdf (2,75 MB)
• Suggesties voor het secundair onderwijs - pdf (1,46 MB)

Werk je graag rond het dagelijkse leven - voor de ramp- dan kan je  de voorwerpenkoffer 'Lèt Ayiti' (2de graad basisonderwijs) ontlenen of de fotoset 'Fanfan en Mitou' voor kleuters aankopen.
Sta je naar aanleiding van deze ramp graag met je schoolteam stil bij de aanpak, criteria en achtergrond. Dan kun je een beroep doen op de gloednieuwe uitgave 'Voorbij de Kleuren' die bij Studio Globo verkrijgbaar is voor 6,5 euro.

Wij komen ook graag op je school langs voor een nascholingsaanbod rond 'solidariteitsacties'.

De medewerkers van Studio Globo wensen je een waardevol nieuw jaar. Wij engageren ons opnieuw voor een jaar 'voorbij de kleuren'.

Het is gek, maar als je hoort dat het afsmelten van de gletsjers in de Himalaya een bedreiging kan zijn voor de drinkwatervoorziening van 450 miljoen mensen, dan is dat onbevattelijk. En dus gaat dat voorbij. Als je weet dat een stijging van 2° de hongerdood voor 50 miljoen mensen betekent, dan gaat ook dat op een bepaalde manier aan je voorbij. Maar als vier mensen komen vertellen over hun palmbomen die verdwijnen, hun water dat ondrinkbaar wordt, hun huizen die elke veertien dagen overstromen, dan wordt alles opeens erg reëel. En niet alleen omdat het getuigenissen zijn, maar omdat die mensen in de pacific waarschijnlijk de kanaries in de koolmijn (beetje gekke carbonterm in deze context) van de opwarming der aarde zijn.
We interviewden deze middag een vrouw. Ze vertelde dat hun huizen zo dicht bij de zee staan dat als hun eiland afkalft de golven hun huizen meesleuren. Waarop Katlijn, clever als ze is, repliceerde: "Waarom bouw je de huizen dan niet een beetje verder van de zee weg?" (We proberen ons hier keihard in te leven in de sceptische geest van een zestienjarige.) "Omdat ze er dan langs de andere kant af vallen," antwoordde ze. "Ons eiland is zo klein dat als je in het midden staat je langs twee kanten de zee kan zien. En het wordt nog kleiner, drie meter strand verdween in één jaar tijd in zee." Als je weet dat de meeste van die eilanden slechts 100 à 300 meter in doorsnede zijn, dan spreek je bij drie meter niet meer over een peulschil (!), natuurlijk.
Een andere man was aan het vertellen dat ze daar om de 14 dagen springtij (king tide) hebben. "We zullen zien wanneer mijn huis verdwenen is," gaf hij laconiek mee door de micro, "misschien als ik terug ben van deze reis, misschien binnen een paar maanden."

Da's toch maf, daar kan je toch niet bij. En ze willen niet verhuizen. Ze willen op hun grond blijven wonen en ze willen dat de wereld hun mensenrechten, ‘zekerheid', ‘een veilige leefomgeving', ‘voldoende voedsel' en ‘proper water' garandeert. En als die mensenrechten bedreigd worden, dan willen ze hulp. Tijdens de tweede wereldoorlog is er zwaar gevochten op hun stranden. Een strand werd er, naar het vergoten bloed, red beach genoemd. (Als je dat met hun tongval uitspreekt kom je bij red bitch. Flauw maar wel een beetje om te lachen.) "Tijdens de tweede wereldoorlog heeft de wereld ons geholpen en zijn ze komen vechten bij ons," zo sprak één van de vrouwen. "Welnu, wat we nu meemaken is een nieuwe oorlog en wij zijn de slachtoffers en we willen dat jullie ons komen helpen. Jullie hebben trouwens geen keus, je bent het ons verplicht!"

Ze heeft goed praten, natuurlijk. Zij zal er niet over beslissen. Haar lot en dat van haar volk en dat van de hele wereld ligt nu in de handen van een kransje wereldleiders. Iedereen wacht hier af, de ene hoopvol, de andere erg sceptisch. Maar bijna iedereen met de berusting van mensen die er toch niets meer kunnen aan doen. We hebben ons best gedaan, nu is het hopen. Het was dan ook erg rustig op het klimaforum vandaag.

Morgen nog een drukke filmdag en dan hopen dat er 's avonds (of 's nachts) op een goed akkoord kan worden getoost.

Lees ook het de update van de Cidse Delegatie

In dat kader hebben we ook nog mensen lastig gevallen met onze zoektocht naar Barack O'lama. Bij het tonen van een ‘Wanted'-poster van de man in lama-vorm, bleken velen hem al daadwerkelijk gezien te hebben in Kopenhagen. Hilarisch! Misschien zit iedereen hier wel aan de hallucinogene paddestoelen, of hebben de autonomen LSD in het water gedaan. Of in de knackworsten, die we geproefd hebben. Dat proeven moet, dat is cultureel correct. Denemarken verlaten zonder een knackworst uit het vuistje is als in België te zijn geweest zonder frieten te eten. De worst viel best mee voor een mix van kleur-en smaakstoffen in een darmpje. Erg lekkere ketchup ook! Maar die valt in het niets bij hun brood. Hebben ze hier toch lekkere broodjes.

Maar de titel beloofde suspens, een bom, geen broodje. Aldus: eens het werk in Denemarken gedaan, willen we terug naar ons hotel in Zweden (hoe internationaal kan je zijn!), want ook daar hebben we nog wat werk. Maar kijk, het centraal station in Kopenhagen was afgesloten. Een rel, denk je dan. Maar nee, veel ernstiger, een bomalarm. Treinverkeer plat, station ontruimd. En zoals we al snel dachten, bleek het loos alarm te zijn. Maar we waren toch weer een paar uur kwijt.

We (Katlijn eigenlijk) raakten aan de praat met een Zweedse. Die vertelde dat er in Zweden heel wat sympathie bestaat voor de top en alles er rond. In Kopenhagen zelf, volgens de vrouw, zijn de mensen veel minder enthousiast. Ze houden er niet van dat hun normale leven verstoord wordt (vrijdag immers, bij aankomst en vertrek van Obama, ligt alle trein-, bus- en vliegverkeer een uur plat, zodat zijne changigheid veilig kan landen met Airforce One en dan naar het Bella Center kan worden gebracht. Hopelijk zijn er nog badges en raakt hij binnen).Volgens onze Zweedse vriendin is het typisch dat de Deense politie hier kordaat en hardhandig optreedt, zeer in lijn met hun ‘hardere' imago ten opzichte van de ‘zachtere' Zweden. Over de Deense politie horen we hier inderdaad alleen maar slechte dingen, maar het ‘harde' kantje van de doorsnee Kopenhager hebben we nog niet ontdekt, integendeel. Bij de problemen met het treinverkeer hoorde je wel wat protest over het klima dit en klima dat, maar overigens zijn de mensen erg vriendelijk en behulpzaam. Ze zijn wel niet zo knap als we hadden gedacht. Pokke.

We hebben het gevonden. Een kleine stap voor de mens, maar een reuzensprong voor de mensheid. Stel je leeft in een koud land, we denken bijvoorbeeld aan Denemarken, en je werkt met een laptop. Dan kan je je laptop afzetten en naar bed gaan. Maar je kan ook je laptop afzetten, hem omdraaien en met je wang erop gaan liggen. En je warmt meteen zalig op! Het kersenpitje van de 21ste eeuw zeg maar.
Ze weten daar in het Bella Center niet wie ze hebben buitengesloten.

Iedereen pikt zijn graantje mee

Zeggen dat alles en iedereen in Kopenhagen met de klimaattop bezig is, is overdreven. Maar heel wat bedrijven proberen hun karretje wel aan het klimaatgegeven te hangen. Onder andere coca-cola, the bottle of hope. Een boodschap die niet door iedereen werd gesmaakt, getuige de grafitti op het paneel.

Low Impact Santa

In Hopenhagen staat een boom. Een kerstboom. Met lampjes, maar die lampjes branden slechts als je op de fiets kruipt en keihard trapt. En wie is er beter gemaakt om keihard te trappen dan uw dienares. In de sneeuw, een rel op de achtergrond, donker,... en toch dapper de pedalen rondmalen. K(H)openhagen was haar dankbaar. Maar, zoals wij dan wel meer plachten te zeggen, K(H)openhagen, zonder dank!

Lees ook het verslag van Karel Malfliet: 'Dit is Belgisch'

Een verkwikkende maar te korte - we zijn aan het werk, niet op reis - nachtrust gehad. Uitgebreid ontbeten en ons helemaal ingepakt om nog eens een halve dag aan het Bella Center aan te schuiven. Wie weet mochten we vandaag wel binnen. Maar eerst zijn we naar het Klimaforum geweest. Een forum van de civil society in de schaduw en het kielzog van de grote jongens. Daarvoor moet je geen badge (je merkt, het zit wat hoog), dus mochten we wel binnen. Het is een goed georganiseerd groots gegeven waar allerlei groepen zichzelf voorstellen en er is veel plaats voor mensen die onmiddellijk door de klimaatchaos zijn getroffen. We interviewden al een Indische vrouw die het veganisme als oplossing voorstelde (ze zijn hier talrijk, mensen die vegetarisme of veganisme als supergrote sprong voorwaarts zien). Katlijn kwam een oud-lief uit de anti-kernlobby tegen, ook die mocht opdraven in de workshop. Dan nog een Frans meisje (wat ze zei was niet belangrijk, maar wat ze zei, zei ze zo mooi), twee Boliviaanse mannen, waarvan één burgemeester in de bergen. En een Oostenrijkse feministe die voor een tijdje was aangesloten bij een Braziliaanse straattheatergroep.

Allemaal boeiend en zeer bruikbaar, maar op die manier krijgen we natuurlijk maar een deel van het verhaal. De andere kant, politici en de hardere sectoren uit de maatschappij, zitten in het Bella Center. De kans dat we binnenraken, lijkt niet toe te nemen. Zowel in het Bella Centrum zelf als op het KlimaForum ging het gerucht dat er geen nieuwe badges meer zullen worden uitgereikt. We zullen zien. We zijn ondertussen een plan B en C aan het ontwikkelen, just in case of... Er zijn wel wat mogelijkheden buiten het centrum, want we hadden de contacten al in België. En via Karel van Broederlijk Delen, natuurlijk...

Onze lama

Dinsdag15.00 uur: We hebben besloten om de Bella Center-kelk aan ons voorbij te laten gaan. Het is hier beginnen sneeuwen en het is er ook niet warmer op geworden (is heel die klimaatopwarming geen goed georchestreerde hype van All Gore?). We gaan Hopenhagen centrum eens bezoeken en nog wat interviews doen op het Klima-forum. Vanavond hebben we ook een receptie met de mensen van CIDSE, hopelijk kunnen we daar zuid-partners strikken. Daarna hebben we nog afgesproken met een Deense klimaatenthousiasteling.

En dan zullen we onze mascotte - de lama - in zijn bed moeten stoppen zeker. Kwestie dat hij niet nog meer zaagt. Gisteren was hij in elk geval keihard aan het zagen over de koude. Vandaag is hij in het hotel gebleven. Hij wilde niet opstaan en ging wat in de gym en de sauna rondhangen. En hij komt ook al goed overeen met ‘die snelle' van de bar.
Voor de mensen die niet helemaal mee zijn. Alle materialen die we dit jaar maken en gelinkt kunnen worden aan de campagne van Broederlijk Delen draaien rond een lama, de low-impact-lama. Wonderlijke dieren zijn het, lama's. Onze adoratie gaat zo ver dat we er dus zelfs een meenamen naar Kopenhagen. Hij zou de rode draad vormen door de materialen die we maken voor de workshop. Maar hij blijkt dus een pokkebeest te zijn. Soit, "je hebt ze niet te kiezen" en "onze lieve heer moet van elk zijn getal hebben", zijn slechts twee spreuken die mijn grootmoeder in dergelijke omstandigheid zou plachten te gebruiken. Lamalopeu en Lamazitteu, denken wij dan.

Verschillende werelden

Dinsdag 18.45 uur: Net de uitreiking van de Angry Mermaid meegemaakt. Een prijs uitgereikt aan het slechtste lobbyingbedrijf. Monsanto won. In de marge kwam Naomi Klein vertellen dat er één van de leiders van de civil society is opgepakt. De sfeer wordt hier precies wat grimmiger. Woensdag is het de bedoeling dat het Bella Centrum één dag van iedereen wordt. Vanaf 's morgens zullen mensen proberen de hekken over te raken, liefst met behulp van mensen van binnenuit. In de aanloop van de actie lijkt de Deense politie een tandje bij te steken. Leiders worden aangehouden, het perscentrum van de grassrootmedia is binnengevallen, mensen worden preventief opgepakt. We zullen zien wat het morgen wordt.
Gisteren spraken we enkel met ‘officiële' delegatieleden, vandaag hoorden we vooral niet-geaccrediteerden. Naomi Klein (zij pendelt tussen Bella Center en het Klimaforum) zei dat de Deense regering het beeld probeert op te hangen van een feestje waar iedereen gezellig samen is. Iedereen die dat beeld probeert te verstoren moet zo snel mogelijk uit beeld gehaald worden. En wij hebben een grote sympathie voor Naomi Kleins analyses, maar een grote bruggenbouwster zal ze ons inziens nooit worden. En is het de meest zinvolle actie om morgen te proberen de onderhandelingen stil te leggen? We hebben maar drie dagen meer. Maar kan je het, aan de ander kant, als ngo's over je laten dat zo velen die een plaatsje beloofd waren toch niet binnen mogen? Moeilijk, erg moeilijk...

 Lees ook de verslagen van Karel Malfliet van Broederlijk Delen die al waarnemer wel in het Bella Center raakte.

Maandag 14 december

Zondag vertrokken uit Brussel. Een half uurtje vertraging, maar dat haalde de Thalys wel in. Vlot onze verbinding gehaald in Keulen en daar de nachttrein op naar Kopenhagen. En dan begint het echt. Daar leest iemand een klimaatrapport, daar passeren drie jongens met spandoeken en een megafoon, die man ziet er ook NGO uit, die vrouw dit, en die zus en die daar zo... Gaan er überhaupt mensen naar Kopenhagen die er niet moeten zijn voor het klimaat?

Ja dus, vanmorgen spraken we met een Canadees die in Kopenhagen drugsprojecten gaat bezoeken. Nooit gehoord van één of andere top. Zijn dollar viel pas toen hij geen kamer vond. Hij belde naar zijn collega in Kopenhagen met de vraag of er iets te doen was misschien. Ja, er was iets met milieu, maar wat precies wist ze niet. Het zet je terug met beide voetjes op grond, niet iedereen is even sterk bezig met, laat staan doordrongen van, het belang van een gezond evenwicht tussen ontwikkeling en ecologie. Nochtans leeft onze Canadees in British Colombia en ervaart hij de opwarming van de aarde aan den lijve. Doordat de winters minder koud zijn (-30° C ipv -40° C) sterven larven van bepaalde kevers niet, waardoor alle naaldbomen in zijn streek doodgaan. Groene heuvels zijn volledig bruin geworden. Een deel van het economisch leven valt stil en mensen verhuizen omdat ze bang zijn voor een verschrikkelijke bosbrand. Het is een verhaal dat dit weekend ook in de Standaard stond, maar wij kregen het gratis bij ons ontbijt.

Aangekomen in Kopenhagen, de bagage naar het hotel gebracht en dan naar het conferentiecentrum gegaan. Daar was het aanschuiven in een ellenlange rij én in de ijzige koude om onze badge te krijgen. Helaas zat het binnen al boordevol - zo'n 45.000 man - met als gevolg dat de deuren van het conferentiecentrum voor onbepaalde tijd dicht bleven voor ons en alle andere koukleumen. Al snel deden de meest gruwelijke verhalen de ronde. "Deze morgen stonden ze twee metrostations ver aan te schuiven". "Sommigen staan hier al van zeven uur deze morgen en zijn nog niet binnen". Het eerste verhaal klopt. Het tweede was licht overdreven, negen uur aanschuiven is het langste wat we hoorden uit eerste hand.
Als je mensen een tijdje in vrieskou laat aanschuiven, vindt niemand het nog erg dat de aarde een paar graden opwarmt. Rond half zes kwam het bericht dat enkel nog leden van regeringsdelegaties en de pers badges zouden krijgen. Mensen van NGO's mochten niet meer binnen en er kon niet worden gegarandeerd dat ze dat later wel nog zouden kunnen. Dat we met velen zijn, ok, dat niet iedereen binnen kan, misschien ook ok, hoewel de VN dat beter al bedacht had toen ze de accreditaties toekenden. We hoorden van Nederlandse collega's dat er 45.000 (of 54.000 al naargelang de bron) duizend mensen zijn geregistreerd en dat er slechts 15.000 binnen mogen. De verantwoordelijke voor de logistiek had de quote van de dag: "We wisten niet dat iedereen daadwerkelijk zou komen." Wij zullen morgen nog wel eens proberen. Hopen maar dat het lukt. En als het niet lukt, we krijgen onze workshop toch wel rond. Maar de andere mensen van onze delegatie zijn veel erger ontgoocheld. Dat de NGO's eruit gehaald worden, wringt. Net de organisaties die het standpunt van zij die het meest te lijden hebben onder de klimaatscrisis naar voor brengen. Die zullen dan nog maar eens niet worden gehoord zeker.

Helemaal nutteloos was onze trip niet. Ons eerste interview deden we in de wachtrij met een Samen-parlementslid (een laplander). Verder hebben we de lama al op alle mogelijke plaatsen gefilmd, kwestie van de roadmovie van deel drie van de workshop body te geven. En de workshop is weer een stuk dichter bij zijn definitieve vorm. Dat is een voordeel van veel op de trein te moeten zitten, je kan veel praten en denken.

En voor we het vergeten, danke aan de collega's van Antwerpen voor de lama (het is een pokkebeest, maar op een bepaalde manier ga je je er toch aan hechten), danke aan de collega's van Gent en Brussel voor het gebruik van de camera (het is pokke dat de batterijen niet goed tegen de kou kunnen, maar daar vinden we wel een oplossing voor) en danke aan de mensen van Broederlijk Delen en CIDSE voor de kans. Nu nog bidden dat we binnenkunnen.

Jan en Katlijn

Concreet:

• Zaterdag 19 december en
• Woensdag 23 december
• van 9 tot 17 uur
• afbraak- en verhuiswerk, 
• wij zorgen voor het materiaal en versterking van de innerlijke mens
• Meer info bij coördinator Geert Van Malderen van Studio Globo Antwerpen

Wereldmediatheek trok voor de documentaire "Klimaatchaos in het Zuiden" naar Burkina Faso en Togo, Ecuador en Bangladesh, om er de schade van de klimaatwijziging op te meten. Tientallen getuigen en experts komen aan het woord. Wat aanvankelijk louter een milieuprobleem leek, blijkt uit te draaien op een ongeziene humanitaire catastrofe.

Deze film kwam tot stand met de medewerking van verschillende ngo's. Studio Globo werkt mee aan een nog te verschijnen educatieve website over klimaat in het Zuiden, met educatieve materialen waarin beelden uit deze film een belangrijke rol spelen, in samenwerking met VUB, WWF en FOD Leefmilieu, dienst klimaatsverandering.

Op donderdag 29 oktober kan je naar de première in De Roma in Antwerpen. Gastheer is Nic Balthazar. Het wordt een dubbele première, want die avond staat ook ‘The Big Ask Again' op het programma.

De avond begint om 20u30 in De Roma, Turnhoutsebaan 286, Borgerhout:
Voorprogramma:  ‘The Big Ask Again'
Intro: Klimaatchaos in het Zuiden door Geert De Belder (Wereldmediatheek)
Première: "Klimaatchaos in het Zuiden"
Receptie

Inkom: 4 euro
Reservatie: 03 292.97.40
Meer info op www.klimaatchaos.be

Voor het kleuteronderwijs: woensdag 21 oktober, van 9u00 - 12u00
Vorming voor het lager onderwijs: woensdag 28 oktober, van 9u00 - 12u00

Praktisch:
- Waar: Studio Globo Genk, Domein Bokrijk
- Prijs: 25 euro (kofferreservatie inbegrepen)
- Reservatie: telefonisch of per mail bij Studio Globo Genk (011 26 54 20, genk@studioglobo.be)

In de dreigende klimaatchaos zit echter een ongelooflijke kans voor vredesopbouw. Het is meer dan ooit nodig om de hele wereld te verenigen in een gezamenlijke inspanning om dit probleem aan te pakken.

De conflicten die onvermijdelijk gepaard gaan met het klimaatsprobleem dwingen ons zowel lokaal, nationaal als internationaal tot hernieuwde solidariteit. Vanuit verschillende perspectieven zoals duurzaamheid, ecologie, armoedebestrijding, gender en vrede zijn we meer dan ooit verplicht om samen naar oplossingen te zoeken en waar nodig hulp te bieden zodat bedreigde bevolkingsgroepen zich tijdig kunnen verweren tegen de gevolgen van de klimaatsopwarming.

De nood om te werken aan een Klimaat van Vrede is groot en de Vaamse Vredesweek blijft niet bij de pakken zitten. Zoals elk jaar gebeurt dit door allerhande acties te ondernemen, colloquia te organiseren, vredeswakes te houden, politici te interpelleren, educatief materiaal te verspreiden, lezingen te brengen, vredesinitiatieven op te starten, .

De rode draad doorheen dit alles is de Post Kyoto Duif die alle Vlaamse provincies zal doorkruisen. Alle organisaties, scholen of gemeentes die de Post Kyoto Duif willen uitnodigen of een eind met hem mee willen fietsen, kunnen hem contacteren via het vredesweek secretariaat.

Meer uitleg, een kalender van de activiteiten, de visietekst, een vredeswinkel en nog veel meer kan je vinden op: www.vredesweek.be/

Leerlingen zijn soms opgelucht als ze de bel horen en naar huis kunnen, ze ondervinden letterlijk het "saved by the bell"-gevoel. Maar meer dan 100 miljoen kinderen horen vandaag de schoolbel niet luiden. Ook zij zouden graag de kans krijgen om onderwijs te volgen. Voor hen krijgen de woorden "saved by the bell" een heel andere betekenis...

Studio Globo organiseert daarom voor de 3de maal de symbolische actie "Saved by the bell", naar aanleiding van de Internationale Dag van de Leerkracht. Luid samen met ons de schoolbel op maandag 5 oktober om 15u en vraag op die manier aandacht voor het belang van onderwijs, wereldwijd.
Luid de schoolbel voor het recht op onderwijs!

Kom op voor het recht op onderwijs voor iedereen en doe mee met je klas of school!

Geef het belmoment vorm dankzij de tips en lessuggesties van Studio Globo. Die zijn aangepast aan de leeftijd van je leerlingen en geven de Werelddag van de Leerkracht een mondiaal tintje. Je vindt de lessuggesties op www.savedbythebell.be .

In 2008 deden zo'n 65.000 leerlingen mee, luid met ons mee op 5 oktober 2009?
Registreer u dan zeker op www.savedbythebell.be.

Op zaterdag 29 augustus 2009, 100 dagen voor deze historische top, hopen regisseur Nic Balthazar, weervrouwen Jill Peeters en Sabine Hagedoren en de voltallige Klimaatcoalitie minstens 10.000 dansers en ‘acteurs' bijeen te brengen op het Klein Strand in Oostende.

Die dag neemt Nic Balthazar voor de tweede keer een ‘Big Ask'-clip op.

De bedoeling is om met zoveel mogelijk mensen op één namiddag een choreografie aan te leren, en die dan allemaal samen uit te voeren, in één wervelend Bollywood spektakel gefilmd zowel in 2 als in 3 D in een regie van Les Ballets C de la B en Koen Augustijnen.

‘The Big Ask again' wordt de opvolger van het eerste Big Ask filmpje, opgenomen op het strand van Oostende in augustus 2008. Het bereikte in Vlaanderen bijna twee miljoen mensen en,wordt in heel Europa en daarbuiten gebruikt als een speerpunt om politici te overtuigen om dringend actie te ondernemen in de strijd tegen de klimaatverandering.

‘The Big Ask again' wordt meer dan een filmopname. Het wordt ook een swingende manifestatie om onze politici definitief wakker te schudden. Daarom willen we dit jaar minstens het dubbele aantal ‘acteurs' mobiliseren dan in 2008. Toen waren er, op de meest regenachtige dag van de zomer, 6.000. Nu moeten het er 10.000 of meer zijn.

‘The Big Ask again' vormt ook de swingende afsluiter van de zomer, met eersteklas DJ's en special guests als Peter Van de Veire, Buscemi, Muriëlle Scherre, Lieven Verstraeten, Lady Linn, Yevgueni en Luc Devos.

Vanaf de maand november zal het filmpje in 10 taalversies wereldwijd verspreid worden om politici duidelijk te maken dat falen in Kopenhagen geen optie is.

Praktisch
- Datum: zaterdag 29 augustus 2009
- Plaats: Klein Strand, Oostende ( vlakbij het Station Van Oostende)
- Wat: een grote dansmanifestatie in Bollywood-stijl (maar ook wie niet danst moet zeker komen)
- Aanvangsuur opnames: 14 uur.
- Einduur opnames: 18 uur.
- Daarna: feest tot zonsondergang.

Positief omgaan met diversiteit

Studio Globo sloeg de handen in elkaar met de vier leerkrachten om de kinderen een onvergetelijke en vooral ook leerrijke ervaring te bezorgen. Klasactiviteiten, communicatiemethodieken en ontmoetingsmomenten stimuleerden de kinderen om via de rijkdom van de wereld rondom hen, de diversiteit in hun eigen klas beter te leren kennen.

Zoals de naam laat vermoeden, is dit project een verruimde variant op het gangbare inleefatelier ‘Wonen Op het Dak'. Ook met Dak-XL zetten Flor, Lou en Valdis, de personages van op het Dak, de leerlingen én leerkrachten aan tot het verwerven van basiscompetenties om positief om te gaan met diversiteit, dichtbij en veraf. Zo werden de kinderen geprikkeld om in dialoog te gaan en moesten ze samenwerken aan een gemeenschappelijk doel: het grote slotfeest in mei. De kinderen, met uiteenlopende culturele achtergronden, werden zich bewust van stereotiepe beeldvorming en kregen aanzetten om de diversiteit te erkennen binnen hun partnerklas, maar ook binnen de eigen klas.

Knutselen, schrijven, wandelen...

Bij de aanvang van het project stelden de kinderen zich voor aan de andere klas. Ze stelden een koffer samen met foto's van de kinderen en hun favoriete vrijetijdsbesteding, een zelfgemaakt filmpje en persoonlijke fiches. Vervolgens werden deze koffers uitgewisseld en staken de kinderen de hoofden bij elkaar om een leuke manier te bedenken om hun buurt voor te stellen. In november gingen de kinderen van Brussel op ontdekking in Bierbeek en op hun beurt gingen de kinderen van Bierbeek naar de stad Brussel om de schoolomgeving van de kinderen van Elsene en St. Gillis te verkennen. Dit was voor de meeste kinderen een unieke ervaring. In december namen alle klassen in gemengde groepjes deel aan het inleefatelier en de educatieve buurtwandeling in Kuregem. Tussendoor schreven de kinderen brieven naar elkaar en mailden de laatste nieuwtjes uit hun leven door.

...en feesten

Nadat de kinderen elkaar al wat beter kenden, was het tijd om samen het grote slotfeest van het project te organiseren. De kinderen participeerden naar hartelust om er hun droomfeest van te maken. Zo kozen zij zelf wat er allemaal aanwezig moest zijn op hun feest. Er waren kinderen die een piñata in elkaar knutselden. Er was een groepje quizmakers, een groepje feestinrichting, een groepje fuif en een groepje spelletjes. En natuurlijk ook een groepje dat voor overheerlijke taarten, snoepjes, cocktails en ander lekkers zorgden. Uiteraard moesten zij dit samen met de kinderen van de andere klas voorbereiden. De kinderen beslisten samen hoe zij het zouden aanpakken. Zo belden zij met elkaar om tot consensus te komen en werden filmpjes uitgewisseld met elkaars voorbereidingen. De leerkrachten kregen hiervoor hapklare methodieken aangeboden om in de klas aan de slag te gaan en soms kwamen de medewerkers van Studio Globo zelf naar de klassen om de kinderen te ondersteunen met de voorbereidingen.

Op 26 mei was het zover. De Otletstraat in Kuregem werd afgesloten want er moest plaats vrijkomen voor een grote feesttent. Het werd één groot feest waar de kinderen niet veel oog hadden voor de verschillen maar waar naar hartelust samengewerkt, gespeeld, gefuifd, gegeten en gedanst werd. Door dit project werden levenslange vriendschapsbanden gesmeed en werd een grote verbondenheid gecreëerd tussen kinderen van Brussel en kinderen van Bierbeek. Kortom het was een erg fijne, leerrijke ervaring voor iedereen.

Volg hier vanaf zaterdag 11/4 het reisverslag dat tijdens de reis zo veel mogelijk zal aangevuld worden!

Dag 1: zaterdag 11 april

Iedereen was mooi op tijd in de luchthaven, ondanks de file op de Brusselse binnenring richting Zaventem. Nog een laatste afscheidskus en op naar de inchekbalie! In de rij komen we de Fransen tegen! De Polen zouden we ook ergens in Zaventem moeten vinden, maar ik blijf zoeken naar Anna, een leerkracht die vorig jaar ook in Gent was. De rest van de Poolse leerkrachten ken ik niet. Eens ingecheckt trekken we naar de tax-free zone. Nog wat laatste telefoontjes.. de stemming is goed en vol verwachting! En dan... ‘fasten seatbelts' en... hop! De lucht in! Senegal here we come!

Tijdens de vlucht - ik zit in de middenrij geklemd tussen twee Senegalezen - zie ik ineens Adam staan. Tiens, moesten de Engelse leerkrachten niet gisteren al toegekomen zijn? Blijkt dat ze de dag ervoor doodsangsten uitgestaan hebben wegens problemen met hun vlieftuig.. tot 2 maal toe! Ook de Polen vinden we na een tijdje.. ongeveer de hele bende blijkt dus op 't zelfde vliegtuig te zitten: wij, de Fransen, de Polen en de Engelsen: gezellig! De 6 uur zijn letterlijk voorbijgevlogen (een film van 3 uur helpt altijd) en de landing was zacht... spijtig dat ik in 't midden zat, ik heb geen glimp kunnen opvangen van Senegal uit de lucht. Ik wacht in spanning af tot de deuren opengaan... en dan stap ik 't vliegtuig uit.. en ik snuif de lucht en ik voel de zon en ik zie de schrale grond en ik zie wat kale boompjes en Dakar op de achtergrond... SENEGAL!!! AFRIKAAA!!! Ik heb bijna de grond gekust. Buiten de luchthaven wachtte ons een vrolijk verbrande Anne-Claire ons op! We zijn allemaal blij mekaar te zien en kennis te maken en kruipen olijk babbelend en rondkijkend de bussen in. Nee geen tourbussen zoals bij ons, maar best comfortabel. Nog voor we vertrokken had ik al een idee van de chaos in het verkeer en bereid me voor op een helse rit . Maar hoewel de chaos immens is en je niet weet waar eerst kijken, lijkt alles goed vooruit te gaan en hoewel elke millimeter telt, voel ik me op geen enkel moment in gevaar... goede chauffeurs? Ik hoop het maar. Tijdens de rit geniet ik vollop van de eerste indrukken die zich in een razend tempo aan me opdringen: waw, ik verkeer in een soort van Afrika-roes... allemaal mensen, allemaal kleuren, allemaal auto's, allemaal geuren en gassen, allemaal stof, allemaal vuiligheid, allemaal winkeltjes kriskras door elkaar, allemaal koten en krotten, allemaal lanen en zandwegjes... allemaal overgoten door de Senegalese zon!

Espace Thialy is onze eerste verblijfplaats en blijkt een oase, zeker na chaos van de rit. De Indiers zijn goed aangekomen en het was fijn Bella terug te zien (die vorig jaar ook Gent was). We verkennen de buurt onder de deskundige leiding van Latif van Le Partenariat.  In een eerste vergadering maken we kennis met iedereen: de animatoren El Hadj en Mody en 2 Senegalese studenten Khalifa en Khadim zullen 2 weken voor de vertaling zorgen. We overlopen de details van de eerste dag en maken afspraken voor 't verloop van de reis. En ik heb zin in 14 Senegalese dagen!

Ann

Dag 2: zondag 12 april

Na een vrij goede nacht in onze prachtige ‘espace thialy', met heerlijk ruikende bloemenboom over de binnenplaats, zou een verfrissend doucheke welkom zijn. Maar: we zijn naar Afrika gevlogen en dat ondervinden we vanaf het allereerste moment; er is geen water. Deze buitenwijk van Dakar heeft een waterpanne. En hij zal zeker tot maandagmorgen duren. De waterreserve moet dus aangesproken worden. Met emmer en kannetje om ons af te gieten lukt dit doucheke ook!! Heel verfrissend!

Voormiddag:

Na het ontbijt is er nog even tijd voor een rustmoment. Onze eerste kennismaking met de Afrikaanse ochtendzon is HEERLIJK. Dan volgt het kennismakingsspel: Per taal worden we in twee groepen gescheiden naargelang taal (Frans/Engels). We maken twee kringen. Het is de bedoeling om op deze manier door te schuiven en onze tegenoverstaande partner te leren kennen. Plezant, hoewel je na een tijdje toch niet meer weet wat er allemaal verteld is. Maar goed, het ijs tussen de verschillende taalgroepen wordt op deze manier gebroken, het project is vanaf nu officieel gestart.

Daarna is het tijd voor enkele afspraken met de leerkrachten: de huisregels! Zo werden we er nog eens attent op gemaakt dat we zeker met onze rechterhand moeten eten. De linkerhand dient immers voor.... Juist ja! Nog een leuke afspraak was: blijven lachen, ook al gaat het niet zoals bij ons. Daarom zijn we hier, om culturele verschillen te ontdekken en eventueel te begrijpen. Verder zal er per land maar één iemand fotograferen tijdens de officiële bezoeken. Om niet met dertig toestellen in aanslag een gesprek te volgen, hé, jullie kunnen zich dat wel voorstellen.

Ook het reisprogramma werd nog volledig overlopen (in twee talen) door de Senegalese leerkrachten.

Namiddag:

Na de maaltijd (slaatje, rijst met tonijnballetjes en lekker sausje en als dessert tropische stukken fruit) maakten we ons klaar om naar het strand te gaan. Ook hier weer stilstaan bij de dress code. Wat kan en wat niet.

Er kwam er maar één van onze busjes opdagen dus propten we ons allemaal in dat busje (en wagen van een van de begeleiders); the african way!!

Heerlijk was het op de het strand, hoewel het frisse windje toch meerderen afschrikten om in zee te gaan. Zalig genieten, voetbal spelen met de plaatselijke kinderen (lees jongens), spelletje uno spelen: wat is anders vakantie op Paasdag!!

's Avonds na het eten stelden de verschillende landen zich voor. Sommige landen deden dit dmv een quiz, andere met een interview, nog anderen met vééél humor. Het was een heel ontspannen aangelegenheid.

Dag 3: maandag 13 april

Keep your eyes on the road, your hands upon the wheel...Verken het land met de bus, dan leer je het kennen! Eindeloze landschappen met Baobab-bomen...als decorstukken uit een Tim Burton-film. Senegal is één grote bouwwerf, woningen in alle stadia behalve in de afgewerkte! Geldgebrek verlengt immers de bouwfase.

Het desolate uitzicht wordt afgewisseld met busdiscussies over gelijkheid van een man en zijn vier vrouwen binnen een moslimrelatie. Het heeft gestoven! Aan MDG 3 moet hier nog hard gewerkt worden.

Om half negen aangekomen in Thiès waar we het bureau van GRAIM bezochten. Dit wel twee uur te vroeg. Frank kon natuurlijk het gebrek aan paasmaandagfile niet voorspellen. Een blokje rond dan maar, een plaatselijk marktje kan er zeker bij. Opvallend is de onopvallendheid van onze aanwezigheid, iedereen is druk in de weer.

Broederlijk Delen is vertegenwoordigd en we krijgen de problematiek uitgelegd door een Brusselse (...wafel?). Door continue ontbossing, toegenomen verstedelijking en onverantwoorde industrialisering kampen de drie watertafels die het Thiès-plateau voedt, met een permanente lage waterstand. De gevolgen voor de omgeving zijn groot: verzilting van de landbouwgronden, bodemerosie en een voortdurend watergebrek. Te midden van het beschermd ‘bos' met nagenoeg geen enkele boom meer, waren we getuigen van de pollutie van de fosfaatontginning die in de omgeving voor heel wat problemen en ziektes zorgt. De illegale houtkappers gaan onbestraft door. De controle door de Staat is onbestaand. Hier moet dringend iets gebeuren!

Keep your eyes on the road, your hand upon the Wheel! We (re)animeren onze chauffeur en trachten hem alert te houden met kauwgom. Auberge Chez Pierrot, in een buitenwijk van St. Louis, is de uitvalsbasis voor de komende dagen. Voor het avondeten worden we verwelkomd door Nicolas van Le Partenariat in St Louis. Een kort mailtje naar huis zorgt voor stress, we waren er net van af! Aaaaargh... trage computers!

Dag 4: dinsdag 14 april

Dinsdag visdag!

Ach, je denkt toch dat je goed voorbereid bent. En bij de problematiek van de vissers kan je je onmiddellijk van alles voorstellen: overbevissing, concurrentie van stoute industriële vissers die vanuit de EU de Afrikaanse wateren komen leegvissen. Problemen met stockage, vervoer, lage lonen. Gevaren op zee. En dan denk je: laten we dat nu maar eens in het echt gaan bekijken.
Saint-Louis bestaat uit drie delen. Meest naar het binnenland toe heb je de buitenwijken. De imposante, zij het verroeste' brug ‘Charles-de-Gaule' voert je naar het koloniale centrum, terecht geklasseerd door de UNESCO als werelderfgoed. Spijtig dat die organisatie ook geen fondsen voorziet om al die vergane glorie te restaureren. Een tweede brug leidt je naar het vissersdistrict. Op deze smalle landtong - slechts 300 meter tussen rivierarm en oceaan - wonen 80.000 mensen, opeengepakt in kleine huisjes, kleurrijk, maar aftands en smerig. En met velen in kleine kamertjes, want er wonen 600 mensen per hectare. Zonder water, zonder elektriciteit, zonder enige sociale voorziening. Geen enkele toerist waagt zich hier alleen. Op de kant liggen overal de perogues, de visserssloepen van 13 tot 24 meter, waarmee de vissers zich elke dag mijlenver in zee wagen, zonder gps, zonder zwemvesten. Tijdens de stormen in januari kwamen er nog tientallen om, toen hun boten omsloegen in de golven.
Op de kade was het een onoverzichtelijke chaos. Kleine koelwagens voeren de vis naar heel Senegal. Andere mensen laveren er met paard en kar tussendoor, een politieagent regelt het verkeer, vooral als onze bus langskomt. We werden vriendelijk ontvangen door de voorzitter van de koepel van vissersverenigingen. Zijn verhaal over zijn gevecht met de slappe en corrupte overheid sprak tot de verbeelding Eerst nam hij ons mee naar de loskade. Of de modderige oever die daarvoor doorgaat. Niet dat er geen loskade is, die werd 30 jaar geleden gebouwd met de steun van een Pools project. Maar de Polen waren iets te vooruitziend. Ze bouwden de kade te hoog, voor als er ooit industriële schepen zouden aanleggen. Met de houten sloepjes van de Senegalese vissers kan je er niks doen. Modder dus, vliegen, viezigheid. De boten blijven op een dertigtal meter van de oever liggen. Jonge mannen waden door het water en komen terug met manden vol verse (?) vis. Dan gaat het richting opkoper. Tientallen kleine koelwagens staan immers klaar om de vis naar alle hoeken van Senegal te vervoeren. De dragers krijgen 100 francCFA (15 eurocent) per rit. 's Namiddags kregen we meer uitleg over de visserij. De oceaan is inderdaad half leeggevist. Alleen de sardinelles, een uit de kluiten gewassen sardien, met veel graten, zijn nog in overvloed aanwezig. De edele soorten en de garnalen zijn zeldzaam geworden. Gelukkig heeft de regering de laatste jaren geen visrechten meer verkocht aan de Europese Unie. Of waren die niet langer geïnteresseerd nu de lekkere hapjes weggevist zijn? Intussen staat in heel Senegal elke middag vis op het menu. Het nationale gerecht, de djiboedjen, is een lekkernij.

Peter

Dag 5: woensdag 15 april

Vandaag moesten de Franstaligen en Engelstaligen elk op een aparte bus. Dit om te veel volk te vermijden op de plaatsjes die we bezochten. We vertrokken immers richting - een zeer arme wijk van - St. Louis en bezochten er de Association de Développement de Diamagène (ADD). Kort gezegd werd dit project opgericht door madame Siby in 1994 samen met een aantal buurtbewoners. Het heeft als doel het leven van jongeren en vrouwen uit de buurt te verbeteren. Deze krijgen immers geen steun van de overheid en moeten bijgevolg alles zelf financieren.
We werden eerst hartelijk verwelkomd door de directeur van het kinderdagverblijf. 116 kinderen tussen 1 en 5 jaar worden hier in de voormiddag opgevangen. Ze worden er in 3 leeftijdsgroepen verdeeld. Het personeel (dat hoofdzakelijk uit vrijwilligers en soms buitenlandse stagiairs bestaat), spreekt Frans en Arabisch, opdat ze goed zouden worden voorbereid op de lagere school. Officieel moeten de ouders maandelijks bijdragen, maar voor velen lukt dat niet. Eenmaal we die info hadden gekregen mochten we de klassen bezoeken. Onze (vrouwen/moeder)hartjes braken bij het zien van al die lachende, zingende, schattige kinderen!
Daarna kregen we wat meer uitleg over de organisatie (ADD) in de plaatselijke bibliotheek. Daar vernamen we hoe corrupt de overheid kan zijn. Een NGO stuurde deze organisatie een volledige infrastructuur om een klaslokaal op te richten. Dit materiaal werd onderschept door de overheid. Indien de ADD dit materiaal toch wil verkrijgen, moet ze een immense som geld betalen. Een som die uiteraard buiten de mogelijkheden ligt...
Vervolgens namen we nog een kijkje bij de microculturen van groenten (sla, munt) die veel huismoeders kweken op hun binnenkoertje. Bakken worden gevuld met een mengeling van pelletjes van aardnoten en rijst en hierin wordt dan gezaaid.
Het volgende bezoek was er eentje aan plaatselijke ateliertjes waar meisjes leren naaien, schilderen, batikken...
Een ander project van de ADD vonden we bij de "femmes maraichères": deze vrouwen kopen tijdens de regenperiode groenten en fruit aan lage prijzen. Die worden in een lokaal fabriekje verwerkt tot siropen (bv. voor bissap), marmelades ... Zo proberen ze toch het ganse jaar door groenten en fruit te hebben voor het gezin. Overschotten worden verkocht op de markt, aan universiteiten, in hotels ...
Als laatste project bezochten we de Talibés, plattelandsjongens tussen 3 en 14 jaar die door hun ouders gedropt werden in de wijk met als doel de Koran te bestuderen. Dit systeem bestaat overal in Senegal. Eigenlijk is dit een sociaal vangnet. Arme ouders zijn soms zo ten einde raad dat ze de opvoeding en het onderhoud van hun kinderen toevertrouwen aan de Maraboe. Dat is een religieus en politiek leider. Het eerste doel is dat de kinderen een traditioneel onderricht krijgen in een Koranschool. Maar na de schooluren worden ze uitgestuurd om te gaan bedelen. Ze leven dus in erbarmelijke omstandigheden. Vaak worden ze ook seksueel misbruikt, verwaarloosd, uitgebuit. Gevolg daarvan is dat ze praktisch op vuilnisbelten leven, brandhaarden van ziektes. Een lichtpuntje in hun duisternis is dat er in Saint-Louis een centrum werd opgericht waar ze altijd terechtkunnen. Daar worden ze o.a. geïnformeerd over basishygiëne. Ook werd er een (zeer eenvoudig) voetbalveld gemaakt waardoor de Talibés in contact komen met de plaatselijke bevolking. Hierdoor geraken ze bevriend met buurtjongeren, worden ze soms bij hen thuis uitgenodigd en in het beste geval opgenomen in de familie gedurende hun verblijf in de Koranschool.
In de middag konden we onze gedachten gelukkig wat laten rusten en bezochten we het centrum van St. Louis. Het was al snel tijd om terug te keren naar Auberge Chez Pierrot... Een spannend moment toen we aankwamen, want we werden in groepjes verdeeld om twee nachten bij de familie van een Senegalese collega te overnachten! Deze collega wachtte ons op en de meesten vertrokken nieuwsgierig per taxi naar hun ‘thuis voor twee dagen'. De avond was voor iedereen enerzijds gelijklopend, maar anderzijds ook heel verschillend. We werden ontvangen door de familie van de Senegalese leerkracht. Dat konden zowel kamergenoten als neefjes, nichtjes, ouders, vrouw(en) en kind(eren) zijn. We werden meteen ondergedompeld in de Senegalese eetgewoonten: zittend op de grond aten we samen kip, frietjes en sla uit dezelfde schotel, al dan niet met de hand.

Valérie en Karen

Dag 6 en 7: donderdag 16 en vrijdag 17 april

Vroeg, rond 5.30 uur, gewekt door de roep van de mouhadjin uit de minaret van de moskee. Na het ontbijt trokken we met onze gastheer of - dame naar de school en woonden we er een paar lessen bij. Voor sommigen onder ons werd er tijd gemaakt voor een gesprekje met de leerlingen. Voor hen ook de ideale kans om meer te weten te komen over ons land en onze leefgewoonten daar. Een zeer opmerkelijke vraag van een leerling: "hoe stappen jullie in de sneeuw?" In Lycée Ahmet Fall, in hartje St. Louis, hielden laatstejaarsleerlingen een presentatie over de MDG's.
De namiddag werd heel verschillend ingevuld afhankelijk van de familie: bezoekje aan de markt, aan familieleden ... Voor velen werd het een geslaagd contact met een heel andere cultuur!
Na het afscheid vertrokken we met z'n allen naar Guelakh. De bus kwam vast te zitten in het zand, dus werden we in de laadbak van twee bestelwagentjes naar onze bestemming gebracht. Bella, een Indische leerkracht kreeg voor het eerst een dromedaris te zien, en veroorzaakte met haar: "Look, look, look, a camel!!!" voor een hilarisch moment
We belandden in een - naar onze normen - vrij luxueus huttendorp waar door middel van zonne-energie toch stroom gecreëerd werd. Voor sommigen de kans om in een nomaden-tent de nacht door te brengen!
Op het programma stond een bezoek aan de plaatselijke gemeenschap.
Het lokale initiatief van Doudou Sow greep ons erg aan. Eindelijk iemand die niet wacht op de hulp van de staat maar zelf de touwtjes in handen neemt en daar door de lokale gemeenschap uit de armoede tracht te halen. Zelf had hij het geluk om in Thiès zijn studies te doen. In tegenstelling tot de meeste afgestudeerden, ging hij niet naar de stad op zoek naar werk, maar keerde hij terug naar zijn eigen dorp om daar de armoedige situatie te veranderen. Het dorp behoort tot de Peulgemeenschap; een volk dat al eeuwen half-sedentair leeft. Dus tijdens het regenseizoen leven ze in de dorpen, tijdens het droog seizoen (van oktober tot mei) trekken de mannen rond met hun kudden geiten. Omdat de geiten alles tot in de grond afvreten en de woestijn zich op deze manier zeer snel uitbreidt, vond Doudou dat hij hier met zijn opleiding toch iets kon veranderen. Allereerst vond hij het belangrijk dat er basisonderwijs gegeven werd aan de kinderen van de lokale gemeenschap. Eerst gaf hij zelf les, later - na het oprichten van een gebouw dat als schooltje kon dienen - kwamen er leerkrachten die betaald werden door de overheid. De leerlingen die naar de school komen, krijgen elke dag ontbijt, regelmatig komt er iemand van het gezondheidscentrum (case de santé) langs, dat moet de ouders stimuleren om hun kinderen naar school te sturen. Op dit ogenblik is hier onderwijs voor kinderen van 3 tot 14 jaar. Nadien is er de mogelijkheid om een beroep te leren: houtbewerking, metaalbewerking, opleiding ivm tuinbouw, veeteelt, snit en naad, batikworkshops enz... Hierdoor kunnen de leerlingen van nu later ook nog ergens anders werk vinden.
Zelf richtte Doudou ook een geitenboerderij op. Eerst gingen de vrouwen (die door de kleuterschool vrij waren om zich in een coöperatief te verenigen) de melk op de markt van Saint-Louis verkopen, een loopafstand van 20 km enkel! Nadien gingen ze commerciëler werken. Door het plaatselijke geitenras te kruisen met Belgische geiten (uit ons eigen ALKEN!), kregen ze geiten die goed aangepast zijn aan het klimaat en toch veel melk geven nl; 10 liter ipv 3 liter per dag. De bekomen melk wordt verwerkt oa. tot geitenkaas, omdat dat veel meer opbrengt. Ondertussen heeft de boerderij ook al verschillende melkkoeien. Alles zéér goed onderhouden.
Voor het oprichten van de boerderij had hij natuurlijk veel gronden nodig. Niet simpel! Hij had 5 jaar nodig om van de lokale boeren 5 ha te kunnen bekomen. Maar eens ze het nut van het ganse project en de verbetering voor hun eigen gezin zagen, ging het beter.
Daarnaast startte hij met een gezondheidscentrum waar een professionele verpleegster medische verzorging geeft aan diegenen die hier nood aan hebben, er stond een bevallingstafel en een ruimte waar één zieke volwassene en één kind konden blijven in geval van nood.
Ook nu was alles weer goed onderhouden, zeer hygiënisch, een zeldzaamheid tot nu toe in dit arme land.
Veel moed Doudou met je project, we hopen er nog veel van deze te bezoeken!

Na het eten van een lekkere couscous onder het tentzeil, volgde een vragenronde over het lokale leven. Over culturele verschillen, over de gelijkheid tussen man en vrouw, waar we het de Senegalese coördinatoren toch even moeilijk gemaakt hebben!
Plots werd het donker, maar geen nood, de spaarlampen gingen aan met de opgeslagen energie van de zonnecollectoren.
Doordat de matrassen in de tent behoorlijk dun waren en er geen lakens waren (daarom gebruikten we maar de tafeldoeken van tijdens het avondeten), werd het een behoorlijk gebroken nachtje. Maar een wandeling onder de Senegalese sterrenhemel maakte meteen de hele nacht goed!

Greet

Dag 8: zaterdag 18 april

We werden weer wakker onder een stralend zonnetje. Ontbijt buiten in nomadenstijl onder het tentzeil. We werden met bagage en al ingeladen in de laadbak van een truck. Probeer je de film ‘the gods must be crazy' voor te stellen, maar dan in Senegal, dan heb je al enig beeld van het landschap en de wegen: zand, stof, enkel bomen en wat struiken, een waar Sahellandschap. We werden naar een bijrivier van de Senegalrivier gebracht. Hier gaf Doudou - onze Senegalese geitenboer - ons de uitleg over het irrigeren van rijstvelden. Jarenlang moest hij met de lokale dorpshoofden onderhandelen om hun gronden te mogen gebruiken. Uiteindelijk zagen ze in dat de combinatie van veeteelt (geiten en wat runderen) en daarnaast de productie van hun eigen rijst, wel een goede stap zou kunnen zijn om uit de armoede te raken. Een project dat door de lokale bevolking gedragen wordt, heeft immers meer kans op slagen. Een Ghanees project dat door de overheid werd opgelegd, bereikte bijvoorbeeld niet zijn doel omdat het de bevolking werd opgelegd.
In Senegal wordt 80% van de rijst ingevoerd. Dit terwijl er in de omgeving van de 1700 km lange Senegalrivier gemakkelijk aan rijstteelt gedaan kan worden. Eén van de redenen waarom er zo weinig op deze geïrrigeerde landbouw wordt overgeschakeld, is dat de regering wel al verschillende projecten heeft toegestaan en onderzocht, maar telkens er een andere regering aan de macht komt, belanden de uitgevoerde studies en resultaten weer ergens in een kast en moet men weer opnieuw beginnen. Het politieke systeem is dus een enorme rem op de ontwikkeling van dit gebied. Daarom wil Doudou met zijn combinatie van veeteelt en rijstteelt op lange termijn volledig autonoom werken. Hierdoor is hij er zeker van dat de mensen in de regio van Gandon voldoende en betaalbaar voedsel hebben en dat er door de scholing van de kinderen vooruitgang geboekt wordt. Dit is eindelijk eens een voorbeeld van duurzame ontwikkeling in Senegal. Zelf initiatief nemen, goed onderbouwd en met kans op slagen. De huidige overheid ziet wel in dat lokale initiatieven veel kans op slagen hebben. Maar verder dan mentale steun gaat het nog niet. De financiële hulp die hij krijgt komt ook nu weer uit Europa (oa van Broederlijk Delen). Wij waren fier én tevreden want de ‘hoop' op verbetering, waar de Senegalese leerkrachten ons tijdens het seminarie in Gent op wezen, werd hier in de praktijk aangetoond.
Na het bezoeken van de projecten de voorgaande dagen snakten we naar lokaal initiatief.
Terug in ons vertrouwde ‘chez Pierrot'. Na een goed doucheke en een stevige maaltijd kregen we uitleg over de gezondheidszorg in Senegal. Een verpleegster van Le Partenaria legde ons de gezondheidsstructuur in de regio van Saint-Louis uit. In deze regio is één hospitaal (en één ambulance). Verder heb je ‘les centres de santé' die nog fatsoenlijk medische verzorging kunnen bieden en ook allerlei onderzoeken kunnen doen. Daaronder staan de ‘medische posten', waarvan er ergens één nog een ambulance heeft en onder de medische posten heb je dan ‘les cases de santé' waar een verpleegster de verzorging doet van 10.000 tot 25.000 mensen.
Een lange uitleg waardoor onze vragenronde werd ingekort. Jammer want dat is zeker ook belangrijk.
Rond 17.00u vertrokken we naar een Sabar-avond in de school waar Valérie en Karen lessen hadden bijgewoond. Een traditioneel dansfeest wordt meestal opgevrolijkt met dansers die een leeuw of een ander wild dier voorstellen. Zij maken gekke sprongen en zijn behoorlijk ruw. Door goed mee te doen maak je deze kalmer. Iedereen werd afwisselend op het podium gehaald om mee te doen. We hebben wat afgelachen. Valérie en Liz (een Britse leerkracht) konden zich helemaal inleven in hun rol van fee (waarmee de Sabar werd geopend). Hilarisch!!
Nadien kwam de Inspecteur voor het onderwijs van de regio Saint-Louis ons toespreken. De receptie met plaatselijke hapjes lieten we ons wel smaken. Wij sloten af met een lekkere cocktail in een plaatselijke taverne, anderen gingen nog uitgebreid eten en fuiven!

Greet

Dag 9: zondag 19 april

Het werd een korte nacht voor velen. Om tien voor zes sleurden we ons naar het ontbijt. Een baguette met boter en confituur voor iedereen. Om half zeven weg naar Djoudj, vogels spotten! Even gewoon genieten. Dat hier veel toeristen komen, werd meteen duidelijk door het chique hotel met zwembad en prachtige tuin. De bootjes liggen op ons te wachten. Ornithologen zouden jaloers zijn, het aantal verschillende soorten vogels die overvliegen of ons entertainen langs de kant is enorm: pelikanen, visarenden, ooievaars, wilde ganzen,... Ook krokodillen, wrattenzwijnen, overzwemmende runderen...Geslaagd!
In de namiddag hadden we vrijaf. Internetten, shoppen, eten in St. Louis, bijslapen,...ieder zijn eigen meug.
Van vijf tot acht werd het tijd om alle opgedane ervaringen om te zetten in bruikbaar materiaal. Hoe gaan we dit nu gebruiken in onze lespraktijk? Per vakgebied - over de land- en taalgrenzen heen - werd er gebrainstormd en een lesstructuur uitgewerkt. Vruchtbare uren!

Karen en Greet

Dag 10: maandag 20 april

Vandaag reisden we verder van Saint-Louis naar Rosso en dan naar Dagana. Steeds meer van onze mede-reizigers werden ziek! Dat beloofde!
Hoe verder we het binnenland in reden, hoe slechter de wegbedekking werd. Ook de dorpen werden steeds armer. Zelf dacht ik dat alle mensen in Senegal al een stenen huisje hadden. Maar het was voor mij echt een shock te zien hoeveel dorpen er nog gewoon uit hutten bestaan. Wat een leefomstandigheden. En hoe moet het hier in het regenseizoen zijn?! Niet te geloven dat dit in de 21ste eeuw voor vele mensen nog de realiteit is!

We kwamen aan in Rosso. Een stad volgens de kaart, maar in onze ogen een grote zandbak met losse huisjes naast elkaar. Ook nu weer zeer arm. We bezochten een "Case de Santé". Het was maandag en dus zaten er veel pas bevallen vrouwen met hun baby'tjes te wachten voor een controle bij de dokter (lees hoofdverpleger, hoewel ze hier de taken van een dokter uitvoeren). Ook hier werd door steun van Le Partenariat (de Franse NGO) gewerkt. De meest voorkomende ziektes die hier behandeld werden, waren malaria, diarree en ontstekingen van de urinewegen als gevolg van onzuiver water, huidziektes, insectenbeten...
De patiënten en zeker de moeders kregen hier informatie over hoe ze het krijgen van malaria kunnen voorkomen. Vooral muskietennetten zijn belangrijk, maar daarnaast werd er ook een insecticidenmiddel uitgedeeld evenals medicamenten tegen het krijgen van malaria voor zwangere vrouwen.

Nadien bezochten we een Lycée voor jongens. De directeur legt uit dat onderwijs hier in Rosso zeer belangrijk is. Rosso is immers gelegen aan de Senegalrivier, aan de grens met Mauritanië. Doordat veel jongeren geen toekomst zagen, trachtten ze, meestal illegaal, via Mauritanië naar Europa te vluchten. Vaak werden ze onderschept en hier in Rosso terug over de grens gezet. Door beter onderwijs aan te bieden, door jongeren een job te leren en door ze het belang van eigen initiatief te laten inzien, is er voor velen een betere toekomst mogelijk.
De school bestond uit 2 lokalen die door de overheid betaald waren en 11 lokalen die ze met eigen middelen gefinancierd hadden, m.a.w. 13 lokalen voor 15 klassen. Sommige klasgroepen hadden daardoor soms in de namiddag geen les maar startten pas terug om 17u; niet gemakkelijk als je weet dat er geen elektriciteit was en het hier al rond 18u donker begint te worden.

Na een picknick in een parkje in Rosso maken we kennis met het industriële Senegal. In het noorden van het land langs de Senegalrivier zijn er grote suikerrietplantages. Die suiker wordt verwerkt in de Compagnie Sucrière Senegalais.

Dag 11: dinsdag 21 april

Dagana is vreselijk warm! Volgens de officiële gegevens zou het hier gisteren 43° geweest zijn, maar één van de coördinatoren vertelde dat het dashboard van de wagen 48° aan de grond registreerde!
Het werd dus een behoorlijk zwoel nachtje, ééntje zoals we in België niet vaak meemaken.
Het "Centre de Morgane" behoort tot een Freinetschool. De initiatiefnemers waren enkele leerkrachten die naar een andere dan de traditionele Senegalese leermethode op zoek waren. Daarom startten ze met deze onderwijsmethode. Ze vonden dit een grote uitdaging, want in het traditionele onderwijs zijn de slaagpercentages zeer laag. Het secundair onderwijs is voor iedereen hetzelfde. Meestal ligt het percentage leerlingen dat overgaat naar het volgend jaar lager dan 50%. Val je met dit systeem uit de boot dan moet je maar ergens een workshop gaan volgen om een beroep te leren. Ongelooflijk! Hierdoor krijgen alleen de allerbesten een kans, diegenen die het wat moeilijker hebben zullen nooit een diploma behalen.

We bezochten de basisschool. Alle lokalen werden met hulp van "Le Partenariat" en andere financiële middelen opgericht. Ook door het organiseren van seminaries, hebben ze inkomsten die dan weer in de school geïnvesteerd worden.
Een Franse architect had de gebouwen zodanig ontworpen dat ze klimatologisch aangepast waren; d.w.z. er was aan de zonnekant een galerijtje, waardoor de zon niet rechtstreeks in de lokalen binnenviel en de kinderen tijdens de speeltijd uit de zon konden gaan staan, en de muren en het dak hadden een spouw van 15 cm. Voor ons de normaalste zaak van de wereld, hier in Senegal absoluut niet.
Na een djiboudjin werd er een siësta ingelast. De hitte werd ondraaglijk. Niet bewegen en veel drinken was de beste remedie.
Om 16u ging de volgende sessie van start, maar verschillende leerkrachten lieten die door gebrek aan energie aan zich voorbij gaan.
De verantwoordelijke voor de regio Saint-Louis gaf informatie over de landbouwstructuur in Dagana. Door de nabijheid van de Senegalrivier zijn de (alluviale) gronden hier behoorlijk kleirijk. Hierdoor is rijstteelt een ideale teelt in dit gebied. Op de zanderige gronden worden vaak aardnoten geplant.
De Senegalese bevolking eet van oudsher veel rijst. Doordat ze hier de rijst niet goed kunnen sorteren volgens korrelgrootte, prefereren ze de geïmporteerde (vaak goedkopere) Aziatische rijst. Zonde! De sector kent ook nog vele andere problemen: defecten in de pompinstallaties van de irrigatiesystemen, het samenbrengen van de nodige kapitalen, een tekort aan meststoffen, vaak nog te weinig gemechaniseerd...
Er moet hier nog veel veranderen om aan duurzame landbouw te doen. Vooral een betere training van de lokale landbouwers zou al veel uithalen. Om concurrentieel te worden zou er een tijdelijke landbouwprotectie moeten toegelaten worden voor Senegal, maar de World Bank, waaraan de Senegalese overheid nog heel wat schulden moet betalen, laat dat niet toe.
Een leerrijke discussie! Ook het lokale radiostation vond onze komst in Dagana het vermelden waard en vroeg enkele Franstalige leerkrachten mee om hun land voor te stellen. "Hallo, hallo, bienvenue à radio Dagana"; Valérie en Ann mochten zowaar een radioclipje inspreken. Wat een belevenis.

We maakten ons klaar voor een lekkere maaltijd samen met de leerkrachten van de Freinetschool. De ontgoocheling was groot toen plots de elektriciteit uitviel. Eten op je knieën rond een grote schotel met zaklampen: weer eens iets anders!
Na de maaltijd begon de Franse groep dan maar met haar voorbereide act. Onder veel zaklampenlicht brachten ze een A-B-C-liedje en echte Franse chansons. De Senegalese kinderen smulden ervan! Wij hadden ook enkele uitbeeldliedjes (zoals: "Zon zien zakken in de zee" en "Hoofd, schouders, knie en teen") voorbereid. Peter koos voor het aanleren van de canon "Er zaten zes kippen in een kippenhok"! Eerst werd de tekst uitgelegd in het Frans en het Engels, daarna moest het publiek vertrouwd raken met de Nederlandse taal. Na een wat aarzelende start eindigden we met 4 canongroepen. Geweldig, zoveel enthousiasme in het pikkedonker!
Toen even later onder luid gejuich de elektriciteit terug aansprong, stormden alle kinderen naar de open plaats voor de vergaderzaal. Hier ging tot middernacht nog het voorziene dansfeest door.

Greet

Dag 12: woensdag 22 april

We verlieten Dagana. Dit was het verste punt dat we bezocht hadden. Vandaag stond de reis terug naar Dakar op het programma, een bustrip van 8 uur. Met verschillende zieken aan boord, werd dit voor sommigen toch een zware opgave.
Rond 16.30u kwam Dakar terug in zicht.
Ondanks de lange busrit werden we nog in ENDA ECOPOL verwacht.
Dit is een internationale ontwikkelingsorganisatie die vooral in Centraal-Afrika werkzaam is.
ECOPOL wil een ontwikkeling van de plaatselijke gemeenschap bekomen; met de gemeenschap bedoelt men in dit geval de sloppenwijken (bidonvilles) van Dakar. Enda Ecopol wil hier dus de levenscondities verbeteren door de nadruk te leggen op wereldburgerschap en solidariteit. Door de combinatie van economie (met plaatselijke werkateliers) en ecologie (verbetering van de hygiëne door toiletten en douche in de sloppenwijken te bouwen, stromend water aan te leggen en de weggetjes te verharden), probeert men de levenscondities te verbeteren. Door jongeren van straat te houden en ze een job te leren, hopen ze de armoede te verminderen. Daarom is er ook een schooltje opgericht midden in de wijk. 5 groepen kregen hier op het zelfde moment les: eerste leerjaar voor 7-jarigen, eerste leerjaar voor diegenen die pas op latere leeftijd starten, Engels voor volwassenen, Bijscholing voor leerlingen die in het gewoon onderwijs niet door hun examens geraken én leren lezen en schrijven voor volwassen die dit door omstandigheden nooit geleerd hadden.
Verder zagen we in de sloppenwijk ook weer een "case de santé".
Belangrijk te vermelden, is dat deze lokale initiatieven van Enda Ecopol ook weer gefinancierd wordt door middelen uit Europa (oa door Broederlijk Delen). Goed te zien dat het geld van onze NGO's goed besteed wordt.

Dag 13: donderdag 23 april

We logeren terug in ‘Espace Thialy'. En dat wil zeggen dat we weer op het leuke dakterras kunnen ontbijten en vergaderen. We startten de dag met een reflectie van onze Senegalese collega's op deze reis. Wij vroegen ons al even af hoe we Senegal nu in ons thuisland en later in onze lessen moesten voorstellen. Zij gaven ons het antwoord. El Hadj vond dat we mochten vertellen dat de leefomstandigheden hier voor het merendeel van de bevolking erg hard zijn. Maar belangrijker was er op te wijzen dat de solidariteit onder de Senegalese bevolking zeer groot is. Verder wordt het tijd dat de clichés die over Afrikanen bestaan, doorbroken worden, maar hij voegt eraan toe dat dat ook geldt voor het beeld dat de Senegalezen hebben over ‘de' Europeanen. Deze reis heeft ook de verschillen tussen de Europese landen blootgelegd. We moeten mensen van Afrika laten houden. Afrika is niet meer langer een land van mensen die altijd maar zingen en dansen, niet langer een land van onderontwikkelden. Mensen proberen door lokale initiatieven hun leven en toekomst te verbeteren.
In de namiddag stond "Ile de Gorée" op het programma. Een zalig halfuur-durende boottochtje bracht ons op het eiland.

Een overzicht op kaart:

Je vindt informatie en educatief materiaal over tal van aspecten rond Diversiteit: seksualiteit en relaties, intercultureel leren en identiteit, mensen met een handicap, jongerenculturen en graffiti, armoede en gelijke kansen, milieu, ecologie en water, vrede en conflictbeheersing, mensenrechten, wereldburgerschap en mondiale vorming,...

Ook het kofferaanbod van Studio Globo in afdeling Gent vond zijn plaats op de nieuwe website.

Blikvanger is het eenmalige glossy magazine 'Tilak' dat in de krantenwinkel voor 5,95 euro verkrijgbaar is. Een waaier aan fotografen en journalisten zetten zich in om een blad te maken als eerbetoon aan de kracht, het doorzettingsvermogen en de ondernemingszin van Tilak. Ze woont in het dorpje Maulipadar en levert, samen met haar dorpsgenoten, continu strijd tegen armoede. Kristien Hemmerechts verbleef een week bij haar. Zij leerde Tilaks gewoonten kennen en schreef haar ervaringen neer in het magazine. Ze maakte ook kennis met de manier waarop Broederlijk Delen de eigen plannen van de armsten in India ondersteunt. ‘Met deze glossy maakt Broederlijk Delen definitief komaf met betuttelende liefdadigheid. Bladzijde na bladzijde brengt een hommage aan de kracht van India's inheemse bevolking. Wie zich ooit in zijn hoofd haalde dat het sukkelaars zijn, zal zijn mening eindelijk moeten herzien', zegt ze.

Studio Globo werkte mee aan de educatieve vertaling van de campagne voor verschillende (onderwijs)doelgroepen:

• Voor kleuters en het eerste leerjaar is er de fotoset 'Chandani'. Net als de vorige jaren vormen de foto's, samen met het verhaal een instap om met jonge kinderen rond het thema te werken. Daarnaast vind je een uitgebreide waaier aan activiteiten.
• Voor het lager onderwijs is er Namasté India, het materiaal van SpoorZes.
• Voor het secundair onderwijs is er de lesmap met materiaal voor elke graad. Voor de derde graad is er ook de webkwestie 'Verblindend India'.

Ga voor het volledige onderwijsaanbod naar: www.broederlijkdelen.be/leerkrachten.

Naast deze campagnematerialen, vind je in het aanbod van Studio Globo nog heel wat ander bruikbaar materiaal over India:

• de koffer 'Babu in India' voor kleuters en de jongste kinderen.
• de Indiakoffer voor de lagere school.
• de lesmap 'Wonen en leven in India' voor de derde graad van de lagere school biedt een schat aan activiteiten en achtergrondinformatie.
• Voor het secundair onderwijs is er de workshop 'India Booming?' en wie n.a.v. de campagne nog eens wil stilstaan bij de Millenniumdoelstellingen kan terecht bij de workshop 'De Millenniumdoelstellingen, stof tot nadenken?' en het lespakket over de Millenniumdoelstellingen.

Wat deed jou de stap zetten om mee op inleefreis naar Peru te gaan?

Als laatstejaarsstudent gaf ik enkele maanden les in Congo. Dat deed me nadenken over wat mensen drijft om in het onderwijs te staan. Wat boeit ons? Waarom doen we het? Dat denkproces wordt versterkt door in een andere cultuur te leven en te werken. Het is zeer verrijkend om leerkrachten op een andere plek in de wereld te zien omgaan met kinderen die in heel ander omstandigheden leven, maar die in de eerste plaats ook kind zijn. Om op een goede manier te leren omgaan met mijn interculturele klasgroep -wat in het begin niet makkelijk was - had ik nood aan ontmoetingen en uitwisselingen met andere leerkrachten. In mijn zoektocht naar zulke kansen kwam ik op de site van Broederlijk Delen deze inleefreis voor leerkrachten tegen. En gelukkig kon ik nog mee!

Was je al bezig met Peru?

Neen, maar de reis werd erg goed voorbereid: de groep kreeg uitgebreid informatie en vorming over de Peruaanse samenleving, de socio-economische situatie, de cultuur, de religie... je vertrekt met een beter zicht en je kunt veel beter plaatsen wat je ter plekke ziet en meemaakt. Dat maakt een inleefreis net zo boeiend. Achteraf kom je natuurlijk terug met meer vragen dan antwoorden, maar dat is dan weer een uitdaging om verder op zoek te gaan en meer te weten te komen van het land en het volk.

Welke indruk maakten de Peruaanse leerkrachten die je hebt ontmoet?

We hebben zeer gemotiveerde leerkrachten ontmoet. We waren wederzijds erg nieuwsgierig om te horen hoe ieder het onderwijs aanpakt. De Spaanse taal maakte het niet altijd gemakkelijk. Gelukkig is Spaans voor hen de tweede taal. Dat maakte de conversatie vaak eenvoudiger. Zij spreken vooral Quetchua, een van de talen die door de indigenas in de Andes wordt gesproken.

Wat heb jij van hen geleerd?

De leerkrachten die wij hebben ontmoet, zijn heel erg begaan met het levend houden en doorgeven van de eigen Andescultuur die voor een stuk verloren dreigt te gaan. Zij willen die cultuur versterken en de kinderen terug vertrouwen geven in hun eigen cultuur en de waarden van het volk. Ik merkte ook nogal wat gelijkenissen met onze manier van werken. Het grote verschil was dat zij wellicht op een rustigere manier werken en minder gebukt gaan onder druk. Zij moeten heus niet onderdoen voor ons: ik heb er prachtige lessen bijgewoond.

Ben je van plan om in je eigen klas iets te doen met je Peru-ervaringen?

De ervaring is nog heel vers. Ik moet ze zelf ook nog een stuk verwerken. Maar ik heb afgesproken met het derde leerjaar van de meisjesschool om samen een project op te zetten. Wat dat gaat worden, moeten we nog verder uitwerken.
Maar ondertussen probeer ik wel het mondiale aspect in mijn klasleven te integreren. Ik heb in mijn klas een ‘wereldhoek' waar allerlei voorwerpen van andere culturen een plaatsje kunnen vinden. En elke dag start rond de godsdiensthoek. Daar zingen we geregeld Peruaanse en Congolese liedjes of lezen we het Onze Vader in de thuistaal van één van de kinderen.

Het valt me op dat je het mondiale aspect en interculturele elementen in elkaar laat haken.

Tja, ik heb natuurlijk het geluk dat de wereld in mijn klas zit. Doordat de kinderen uit heel verschillende culturele achtergronden komen, kennen ze elkaars gebruiken niet en zijn ze nieuwsgierig naar elkaars cultuur. Zo vroegen ze zich naar aanleiding van het Suikerfeest af waarom de moslimkinderen niet op school waren. Dat is dan een mooie gelegenheid om hier even op door te gaan. Het is een enorme rijkdom om met kinderen uit zoveel culturen samen te mogen zitten. Door de verschillen die de kinderen opmerken op te pakken en er rond te werken, komen ze tot gelijkenissen en worden die verschillen heel gewoon. Het belangrijkste is de voortdurende aandacht bij jezelf om in te pikken op zaken die zich voordoen in je klas, op vragen die gesteld worden. Zo vertelde laatst een kind tijdens de praatronde over een gerecht dat hij had gegeten bij zijn grootmoeder. Doordat hij anderstalig is, kende hij de naam van het gerecht enkel in zijn thuistaal. Hij kon aan de klas niet duidelijk maken wat het nu precies was. Hij stelde voor om het recept aan zijn grootmoeder te vragen. Waarop ik voorstelde om dan maar ineens zijn grootmoeder uit te nodigen in de klas, zodat die het gerecht voor ons zou kunnen maken. Zo wordt het andere heel gewoon.

Terug naar je reiservaring: krijgt die voor jezelf een vervolg?

In Arequipa bezochten we een opvanghuis waar kinderen die op straat werken, geplaatst worden als ze opgepakt zijn bij politierazzia's. Er is niks aanwezig om die kinderen zinvol te begeleiden. Ze worden er enkel ‘bijgehouden'. Met onze reisgroep willen we nadenken op welke manier we hier iets voor kunnen betekenen.

En wil je daar met je klas of met de school iets voor doen?

Dat vind ik toch wel moeilijk. Ik zou wel willen, maar het gaat over zulk een extreme situatie. We mogen bij onze kinderen niet de indruk wekken dat kinderen die op straat werken in Peru, zielige kinderen zijn en allemaal opgesloten worden. Ze worden al zo vaak in de media geconfronteerd met beelden die het Zuiden als probleem neerzetten. In het derde leerjaar zijn ze nog jong om de contexten die daarbij spelen correct te kunnen inschatten. Ik wil in elk geval nog heel goed nadenken over de juiste wijze om dat alles te kaderen.

Is het een aanrader voor leerkrachten om op die manier op reis te gaan?

Natuurlijk! Je verruimt je horizon en je relativeert je eigen situatie. Je wordt ook gevoeliger voor het beeld van het Zuiden dat je soms aantreft in handboeken. Kijk hier, in het leesboek dat we nu hanteren staat één verhaal over een kind in het Zuiden: ‘Moessa woont in een krottenwijk.' Zijn papa maakt een ‘huis', staat er tussen aanhalingstekens. Het is de enige tekst over het Zuiden en het beeld dat de kinderen krijgen is dan van Moessa, een zielige sukkelaar. Ik kan me daar heel erg over opwinden. Dat zou toch niet meer mogen kunnen. Ik ga op zoek naar andere en betere teksten en verhalen. Het Zuiden verdient beter!

 Dit interview verscheen in Wereldreis - december 2008.